La forumo de edukado.net http://edukado.net/komunumo/forumo Tio estas la forumo de edukado.net eo Edukado http://edukado.net/img/logo.png http://edukado.net 202 115 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> Tue, 15 May 2012 18:15:36 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]>
Sal.
Sylvia]]> Tue, 15 May 2012 18:07:12 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> Laŭ la alvokoj kaj antaŭaj aliĝoj 29 organizaĵoj el 17 landoj rajtos organizi sesion en tiu tago.
Intervjuon kun K. Kovats inter aliaj ankaŭ pri la Tutmonda ekzamensesio vi povas aŭdi en la Pola Retradio / programo de la 4a de majo 2012.

La sumo de la ĝisnunaj (15a de majo, 23h30m) kandidatoj estas 380.

1 Tecámac (Meksiko) 42 - Fermita
2 Moskvo (Rusio) 34 Fermita
3 Jekaterinburgo (Rusio) 22 Fermita
4 Fontaine-Grenoble (Francio) 21 Fermita
5 Kuritibo (Brazilo) 19
6 Arras (Francio) 18 Fermita
7 Liono(Francio) 17 Fermita
8 Tuluzo (Francio) 15 Fermita
9 Limoĝo (Francio) 15 Fermita
10 Tokio (Japanio) 14 Fermita
11 Bonaero (Argentino) 14
12 La Roche sur Yon (Francio) 13 Fermita
13 Clermont-Ferrand (Francio) 12 Fermita
14 Busan (Sud-Koreio) 12
15 Kuala Kangsar (Malajzio) 10 Fermita
16 La Chaux-de-Fonds (Svislando) 10
17 Avinjono (Francio) 9 Fermita
18 Tijuana (Meksiko) 9 Fermita
19 Helsinko (Finnlando) 9 Fermita
20 Senta (Serbio) 8 Fermita
21 Kopenhago (Danio) 8 Fermita
22 Herzberg (Germanio) 7
23 Vicenza (Italio) 7
24 Kalio (Kolombio) 7 - Fermita
25 Oosaka (Japanio) 6 Fermita
26 Lesjofors (Svedio) 6 Fermita
27 Riga (Latvio) 6 Fermita
28 Torino (Italio) 5 Fermita
29 Parizo (Francio) 5 Fermita

Aliĝiloj ĉe la paĝo: http://www.edukado.net/ekzamenoj/ker/sesioj]]> Tue, 15 May 2012 07:23:49 +0000 <![CDATA[Metodiko → Bonvolu komenti pri prezentado pri/en Esperanto]]>
http://pauxleto.com/teaching-a-demo-esperanto-class-at-a-high-school.html

Paŭleto]]> Mon, 14 May 2012 17:18:25 +0000 <![CDATA[Pri edukado.net → Jarraporto de edukado.net - 2011]]> BARELO.]]> Sun, 13 May 2012 12:45:48 +0000 <![CDATA[Pri edukado.net → Jarraporto de edukado.net - 2011]]>
http://peranto.posterous.com/, Esperanto Retradio, havas pli ol 500 sonartikolojn kun tekstojn. Eble ĝi estas sufica por via celo?

--Gary]]> Sat, 12 May 2012 22:43:21 +0000 <![CDATA[Pri edukado.net → Jarraporto de edukado.net - 2011]]> LingQ (oni devas registriĝi) oni povas lerni ankaŭ Esperanton. Tamen esperantistoj, ŝajnas estas neaktivaj, ĉar estas malmultaj sondosieroj: unu sonlibro LA AVENTUROJ DE ALICIO EN MIRLANDO kaj kelkaj aliaj tekstoj. Kaj vizitantoj de la TTT-ejo povas supozi, ke Esperanto totale ne populara. Verŝajne, estas tiel....]]> Sat, 12 May 2012 14:37:50 +0000 <![CDATA[Pri edukado.net → Jarraporto de edukado.net - 2011]]> Jes, ni povos pensi pri laŭtlegigo de la kursmaterialoj, kio en si mem povus helpi ankaŭ al nevidantoj sed ankaŭ al vidantaj esperantistoj por pli bone kompreni la tekston aŭ povu aŭskulti ĝin ankaŭ kiam ili ne povas legi.
Mi kontaktos la aŭtorinon, kiu eble mem volas kaj povas efektivigi la laŭlegadon. Se ne, ni serĉos alian solvon.
Sed kompreneble ĉio ĉi postulas tempon, energion, investon kaj estus bone scii por kiom da homoj ni faras tion. Por 2, 20 aŭ 200? Estas malmulte da reagoj de la uzantoj pri niaj materialoj kaj tio ne vere stimulas nin al produktado de pliaj.]]> Fri, 11 May 2012 18:42:38 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Bona fakvortaro pri edukado]]> bona kaj moderna kolekto de vortprovizo pri edukado kaj lernado troveblas en la vortaro de Ilona Koutny. Eble tiu ĉi povos helpi vin.
http://www.edukado.net/biblioteko/libroj?iid=9295
Kontaktiĝi kun la aŭtorino ankaŭ povos doni pliajn respondojn al via demando.]]> Fri, 11 May 2012 18:37:41 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Bona fakvortaro pri edukado]]> Mia asocio petis min prelegi pri eduksistemo en mia lando, sed multajn vortojn mi ne scias kiel traduki. Ĉu ekzistas iu oficiala aŭ preskaŭ oficiala vortaro pri edukaj fakvortoj?]]> Fri, 11 May 2012 18:31:37 +0000 <![CDATA[Pri edukado.net → Jarraporto de edukado.net - 2011]]> Dosierujo ankaŭ havas sondosierojn en Esperanto. Tamen ne sufiĉe. Mi opinias, oni devas intence pligrandigi nombron de la Esperanto-sondosieroj. Tio devus esti celo. Ekzemple, estas prezentita ebleco senpage studi 10-lecionan kurson pri interlingvistiko. Mi ne pensas, ke estas malfacile prepari ĉi tiun kurson ankaŭ en sondosieroj. Tiakaze, estus oportune studi la materialon. Kaj ankaŭ blinduloj povus aliĝi al la studado. La raporton mi ne studis diligente, tamen mia impreso estas, ke ĝi estas bone preparita. Kaj, kompreneble, Edukado.net estas bona TTT-ejo, tamen la perfekteco ne scias limojn..]]> Fri, 11 May 2012 12:24:09 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> Meksika urbo Tecámac sur la unua loko!

Kial ni jam plurfoje anoncis la 9an de junio okazos Tutmonda sesio de la KER-ezamenoj.
Laŭ la alvokoj kaj antaŭaj aliĝoj 28 organizaĵoj el 16 landoj rajtos organizi sesion en tiu tago. Eblos ankoraŭ aliĝi ĝis la 10a de majo.

Intervjuon kun K. Kovats inter aliaj ankaŭ pri la Tutmonda ekzamensesio vi povas aŭdi en la Pola Retradio / programo de la 4a de majo 2012.

La sumo de la ĝisnunaj (15a de majo, 01h30m) kandidatoj estas 381.

Laŭ tiuj reguloj jam certas, ke en la subaj 28 urboj estos sesio:
La sumo de la ĝisnunaj (10a de majo) kandidatoj estas 380
Jen la 28 urboj kie okazos sesio:
1 Tecámac (Meksiko) 42 - Ne plu eblas aliĝi.
2 Moskvo (Rusio) 34
3 Fontaine-Grenoble (Francio) 21
4 Jekaterinburgo (Rusio) 22
5 Kuritibo (Brazilo) 19
6 Arras (Francio) 18
7 Liono(Francio) 18
8 Tuluzo (Francio) 15
9 Limoĝo (Francio) 15
10 Tokio (Japanio) 14
11 La Roche sur Yon (Francio) 13
12 Bonaero (Argentino) 13
13 Clermont-Ferrand (Francio) 12
14 Busan (Sud-Koreio) 12
15 Kuala Kangsar (Malajzio) 10
16 La Chaux-de-Fonds (Svislando) 10
17 Avinjono (Francio) 9
18 Tijuana (Meksiko) 9
19 Helsinko (Finnlando) 9
20 Senta (Serbio) 8
21 Kopenhago (Danio) 8
22 Herzberg (Germanio) 7
23 Vicenza (Italio) 7
24 Kalio (Kolombio) 7 - Ne plu eblas aliĝi
25 Oosaka (Japanio) 6
26 Parizo (Francio) 6
27 Lesjofors (Svedio) 6
28 Torino (Italio) 5
29 Riga (Latvio) 6
Aliĝiloj ĉe la paĝo: http://www.edukado.net/ekzamenoj/ker/sesioj]]> Thu, 10 May 2012 07:48:48 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> Meksika urbo Tecámac sur la unua loko!

Kial ni jam plurfoje anoncis la 9an de junio okazos Tutmonda sesio de la KER-ezamenoj.
Laŭ la alvokoj kaj antaŭaj aliĝoj 29 organizaĵoj el 17 landoj rajtos organizi sesion en tiu tago. Eblos ankoraŭ aliĝi ĝis la 10a de majo.

Intervjuon kun K. Kovats inter aliaj ankaŭ pri la Tutmonda ekzamensesio vi povas aŭdi en la Pola Retradio / programo de la 4a de majo 2012.

La sumo de la ĝisnunaj (10a de majo, 9h00m) kandidatoj estas 374.

Laŭ tiuj reguloj jam certas, ke en la subaj 28 urboj estos sesio:
1 Tecámac (Meksiko) 42 - Ne plu eblas aliĝi.
2 Moskvo (Rusio) 36
3 Jekaterinburgo (Rusio) 22
4 Fontaine-Grenoble (Francio) 20
5 Arras (Francio) 18
6 Kuritibo (Brazilo) 18
7 Liono(Francio) 17
8 Limoĝo (Francio) 15
9 Tokio (Japanio) 14
10 La Roche sur Yon (Francio) 13
11 Clermont-Ferrand (Francio) 12
12 Bonaero (Argentino) 12
13 Tuluzo (Francio) 12
14 Busan (Sud-Koreio) 10
15 La Chaux-de-Fonds (Svislando) 10
16 Kuala Kangsar (Malajzio) 10
17 Avinjono (Francio) 9
18 Tijuana (Meksiko) 9
19 Helsinko (Finnlando) 9
20 Senta (Serbio) 8
21 Kopenhago (Danio) 8
22 Herzberg (Germanio) 7
23 Vicenza (Italio) 7
24 Kalio (Kolombio) 7 - Ne plu eblas aliĝi
25 Oosaka (Japanio) 6
26 Parizo (Francio) 6
27 Lesjofors (Svedio) 6
28 Torino (Italio) 5
29 Riga (Latvio) 5

Aliĝiloj ĉe la paĝo: http://www.edukado.net/ekzamenoj/ker/sesioj]]> Wed, 09 May 2012 08:12:01 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> Tue, 08 May 2012 21:24:17 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> La rumana 'şi' kaj la hungara 'is' krome signifas 'kaj'.”
- - - - -

Ne, rumana 'şi' havas du signifojn: 1) 'kaj'; 2) 'ankaǔ'.

1) ”Maria şi Petru cǎlǎtoresc împreunǎ”. == Maria kaj Petro vojaĝas kune.
2) ”Şi Maria vorbeşte esperanto.” == Ankaǔ Maria parolas Esperante.

- hungara 'is' signifas 'ankaǔ', dume 'és' signifas 'kaj'.]]> Tue, 08 May 2012 18:56:05 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> Meksika urbo Tecámac sur la unua loko!

Kial ni jam plurfoje anoncis la 9an de junio okazos Tutmonda sesio de la KER-ezamenoj.
Laŭ la alvokoj kaj antaŭaj aliĝoj 28 organizaĵoj el 16 landoj rajtos organizi sesion en tiu tago. Eblos ankoraŭ aliĝi ĝis la 10a de majo.

Intervjuon kun K. Kovats inter aliaj ankaŭ pri la Tutmonda ekzamensesio vi povas aŭdi en la Pola Retradio / programo de la 4a de majo 2012.

La sumo de la ĝisnunaj (8a de majo, 23h00m) kandidatoj estas 358.

Laŭ tiuj reguloj jam certas, ke en la subaj 28 urboj estos sesio:
1 Tecámac (Meksiko) 41
2 Moskvo (Rusio) 36
3 Jekaterinburgo (Rusio) 22
4 Fontaine-Grenoble (Francio) 20
5 Arras (Francio) 18
6 Liono(Francio) 17
7 Kuritibo (Brazilo) 16
8 Limoĝo (Francio) 15
9 Tokio (Japanio) 14
10 La Roche sur Yon (Francio) 13
11 Clermont-Ferrand (Francio) 12
12 Bonaero (Argentino) 12
13 Tuluzo (Francio) 11
14 Kuala Kangsar (Malajzio) 10
15 La Chaux-de-Fonds (Svislando) 10
16 Avinjono (Francio) 9
17 Tijuana (Meksiko) 9
18 Senta (Serbio) 8
19 Helsinko (Finnlando) 8
20 Kopenhago (Danio) 8
21 Herzberg (Germanio) 7
22 Vicenza (Italio) 7
23 Oosaka (Japanio) 6
24 Parizo (Francio) 6
25 Kalio (Kolombio) 7
26 Lesjofors (Svedio) 6
27 Torino (Italio) 5
28 Riga (Latvio) 5

Aliĝiloj ĉe la paĝo: http://www.edukado.net/ekzamenoj/ker/sesioj]]> Tue, 08 May 2012 07:12:15 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]>
1) Laǔ miaj ĝisnunaj prilingvaj spertoj, fiksi vortordon laǔ A → B (A rilatas al B), aǔ B ← A (A rilatas al B), estas afero nur pri simpla konvencio, ĉar ambaǔ tiuj ordigoj funkcias senprobleme en diversaj lingvoj, danke al unusencaj, klaraj konvencioj:

-rumano diras ”Şi → eu ...” (ankaǔ → mi …) [”ankaǔ” rilatas al ”mi”]
-dume hungaro diras ”Én ← is ...” (mi ← ankaǔ …) [”ankaǔ” rilatas al ”mi”].

La rumana “şi” kaj la hungara “is” krome signifas “kaj”.

La hindeŭropaj lingvoj kaj la turka havas por tiuj du funkcioj du (aŭ pli) diversjan vortojn.

..............kaj..........ankaŭ
Angle:
Esperante:....and..........also/,too
France:.......et...........aussi
Germane:......und..........auch
Hispane:......y............también
Ruse:......и [i]........тоже [‘toĵe]
Turke:........ve...........da/de (postpozicio)

]]> Mon, 07 May 2012 22:26:54 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> ”La cetera baza vortordo en Esperanto estas bazita sur tiu de la fontlingvoj.”
- - - - - -
Nu, tio ne povas esti tia, ĉar tiuj fontlingvoj, kiuj staras ĉe bazo de E-o ne havas samajn, unuecajn vortordajn regulojn. (1)

Revenante al la baza sintagmo, mi devas konstati ke
- la ĝermanaj fontlingvoj havas la ER ke adjektivo staras antaŭ la de ĝi determinita substantivo;
- la rusa havas plej ofte, kvankam ne etalone, ankaŭ antaŭsubstantivan adjektivon, sed krome tre liberan vortordon – precipe en la literatura kaj lirika lingvoj;
- la pola, kiel sola slava lingvo, havas, simile al la latinidaj lingvoj, prefere postsubstantivan adjektivon;
- la latinidaj lingvoj malgraŭ la prefero de la postsubstantiva adjektivo ankaŭ havas ofte antaŭsubstantivan adjektivon, kelkfoje kun modifo de signifo;
- la aglutina turka havas antaŭsubstantivan adjektivon;
- la ankaŭ aglutina hungara same havas antaŭsubstantivan adjektivon.

Mi ne scias, kiun rezulton empiria studo malkaŝus, sed mi scias ke en semitaj lingvoj (hebrea, araba) kaj en la bantua Esperanto, la svahila, preferiĝas la postsubstantiva adjektivo, dum en la ĉina determinantoj de substantivoj staras antaŭ ĉi tiuj. Mi suspektas ke ekzistas plimulto por la antaŭsubstantiva adjektivo, kiu per tio estus etalonigebla.
]]> Mon, 07 May 2012 22:23:13 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> Meksika urbo Tecámac sur la unua loko!

Kial ni jam plurfoje anoncis la 9an de junio okazos Tutmonda sesio de la KER-ezamenoj.
Laŭ la alvokoj kaj antaŭaj aliĝoj 28 organizaĵoj el 16 landoj rajtos organizi sesion en tiu tago. Eblos ankoraŭ aliĝi ĝis la 10a de majo.

Intervjuon kun K. Kovats inter aliaj ankaŭ pri la Tutmonda ekzamensesio vi povas aŭdi en la Pola Retradio / programo de la 4a de majo 2012.

La sumo de la ĝisnunaj (8a de majo, 1h30m) kandidatoj estas 350.

Laŭ tiuj reguloj jam certas, ke en la subaj 28 urboj estos sesio:
1 Tecámac (Meksiko) 38
2 Moskvo (Rusio) 36
3 Jekaterinburgo (Rusio) 22
4 Fontaine-Grenoble (Francio) 20
5 Arras (Francio) 18
6 Liono(Francio) 17
7 Kuritibo (Brazilo) 16
8 Limoĝo (Francio) 15
9 La Roche sur Yon (Francio) 13
10 Clermont-Ferrand (Francio) 12
11 Tokio (Japanio) 12
12 Bonaero (Argentino) 12
13 Tuluzo (Francio) 10
14 Kuala Kangsar (Malajzio) 10
15 Avinjono (Francio) 9
16 La Chaux-de-Fonds (Svislando) 9
17 Senta (Serbio) 8
18 Tijuana (Meksiko) 8
19 Helsinko (Finnlando) 8
20 Kopenhago (Danio) 8
21 Herzberg (Germanio) 7
22 Vicenza (Italio) 7
23 Oosaka (Japanio) 6
24 Parizo (Francio) 6
25 Kalio (Kolombio) 7
26 Lesjofors (Svedio) 6
27 Torino (Italio) 5
28 Riga (Latvio) 5

Aliĝiloj ĉe la paĝo: http://www.edukado.net/ekzamenoj/ker/sesioj]]> Mon, 07 May 2012 07:21:47 +0000 <![CDATA[Kursoplanoj → Twitter-kurso]]> Jen mia kurso ĉe Twitter: https://twitter.com/#!/Eo125kurs
Alkroĉita estas la tuta plano.]]> Sun, 06 May 2012 22:26:03 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> Estas ĝuste tio, kion mi celis: montri al la ekstera mondo kiel ni agas dise en la mondo, tamen kune, pere de unu lingvo.
Estas tre bone ke vi aldonis la mapon, kaj aldonis supren de la afiŝo ankaŭ itallingvan tradukon.

BRAVO!!!!!]]> Sun, 06 May 2012 20:53:12 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> "Hierau ni elmetis afiŝon pri la KER-ekzameno por ke la preterpasantoj sur strato Corso Palladio en Viczenza vidu kion ni faros. Kvankam iom malbele aspektas, tamen la bildojn mi sendas al vi.

Vidu mem la aldonitan foton.]]> Sun, 06 May 2012 20:50:35 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> ”La cetera baza vortordo en Esperanto estas bazita sur tiu de la fontlingvoj.”
- - - - - -
Nu, tio ne povas esti tia, ĉar tiuj fontlingvoj, kiuj staras ĉe bazo de E-o ne havas samajn, unuecajn vortordajn regulojn.

Mi konstatas du pli gravajn aspektojn, kiujn necesas klarigi antaǔ ol pridiskuti ceterajn decidendaĵojn:

1) Laǔ miaj ĝisnunaj prilingvaj spertoj, fiksi vortordon laǔ A → B (A rilatas al B), aǔ B ← A (A rilatas al B), estas afero nur pri simpla konvencio, ĉar ambaǔ tiuj ordigoj funkcias senprobleme en diversaj lingvoj, danke al unusencaj, klaraj konvencioj:

-rumano diras ”Şi → eu ...” (ankaǔ → mi …) [”ankaǔ” rilatas al ”mi”]
-dume hungaro diras ”Én ← is ...” (mi ← ankaǔ …) [”ankaǔ” rilatas al ”mi”].

Do, estas tutegale, kiun konvencion oni elektas, gravas nur tio, ke pli poste oni ja *respektu* tiun elektitan konvencion! Konsiderante tion, plej saĝe estas elekti nur unu solvon por ĉiuj tiaj kazoj pri vortordo.
Racie ne estus argumenteble kompliki superflue vortordajn regulojn per ambaǔ solvoj: foje A → B, foje B ← A. Do, sufiĉas elekti nur unu el inter ili.
Tial, ĉar plej ofte uzata vortordo estas A → B (A rilatas al B), ĝi devas esti tiu sola, sufiĉe konata solvo por ĉiuj tiaj kazoj: iu vorto, kiu koncernas al iu alia vorto, devas stari antaǔ tiu vorto, al kiu ĝi koncernas.

2)Tiu dua aspekto estas uzado de nedifina kaj difina artikoloj.
-pri nedifina artikolo: kvankam dum lingvoplanado Zamenhof deklaris, ke E-o ne havas nedifinan artikolon, pli poste li tamen rekonis tion, ke li faris komence nepripensitan decidon. Farante tradukojn el universala literaturo, Z. baldaǔ spertis, ke ofte estas nepre necese distingi ĝeneralaĵon disde konkretaĵo. En Ekzercaro li jam korektis tion ”kaŝe” (sen anonci publike neceson pri nedifina artikolo), per enkonduko de numervorto ”unu”.

Kiam klara kompreno postulas emfazi ĝeneralaĵon, nedifinitecon, ja estas necese uzi ian ”indikilon de ĝeneralaĵo”: iu, ia, io.
Por respekti Fundamentan Gramatikon (tiun 4-an alineon), estu malpermesite uzi tiucele numervorton ”unu”, malgraǔ tio, ke iam Z. uzis ĝin kontraǔ-Fundamente.

-pri difina artikolo: ne estas sincere aserti nur tion, ke en iuj lingvoj mankas difina artikolo. Necesas nepre mencii ankaǔ tion, ke en tiaj lingvoj ja ekzistas alternativaj ebloj por *indiki* difinitecon. Do resume, eblas aserti tion, ke en ĉiuj lingvoj ekzistas tiuj necesaj rimedoj por distingi difinitecon disde nedifiniteco.
Por ne komenci superfluan diskutadon konkrete pri ”difina artikolo”, mi proponas uzi terminon de ”indikilo de difiniteco”, kiu povas esti ne nur difina artikolo, sed ekz. montra pronomo, aǔ ajna tiucela indikilo aǔ eĉ priskribo.

Memoru bv. pri tiu nepripensita aserto de Z. rilate al difina artikolo:
”Vi devas memori, ke en nia lingvo la uzado de la artikolo ne estas deviga; sekve la plej bona maniero de agado estas jena: uzu la artikolon tiam, kiam vi scias certe, ke ĝia uzado estas necesa kaj postulata de la logiko, sed en ĉiuj dubaj okazoj tute ĝin ne uzu. Pli bone estas ne uzi la artikolon en tia okazo, kiam ĝi estas necesa, ol uzi ĝin tiam, kiam la logiko kaj la kutimoj de ĉiuj popoloj ĝin malpermesas.”

Estas klare, ke logiko kaj kutimoj de ĉiuj popoloj ne estas samaj.
Mi ne deziras nepre forlasi difinan artikolon, sed mi bontrovas forlasi ĝian uzadon en tiuj kazoj, kiam difina artikolo (malgraǔ sia prinomo!) ne indikas difinitecon, sed funkcias nur kiel ornamaĵo, kiel plibonigilo de sonado. :-)

Mi proponas pluan terminon: netradicia, etalona lingvaĵo de E-o. Tia lingvaĵo ne pretendas ŝanĝojn en gramatiko, sed nur difinon de vortordaj reguloj tie, kie ili mankas, difinon de lingvouz-manieroj tie, kie ili mankas. T.e. eviti uzi disa-misan vortumadon ne signifas ”ŝanĝi” lingvon, sed nur uzi iujn manierojn, kiuj eĉ ĝis nun estis permesataj de Fundamento.

Vi skribis:
”Etalona lingvouzado koncernas gravajn komunikajn taskojn, do ne aplikiĝas al la poezia kaj lirika lingvo, kiu estas kampo de kreiva eksperimentado kaj ne celas al senpera komunikado, sed al pensigo, emociigo, provoko, ofte nur al senracia raviĝo.”
- - - - - -
Mi samopinias kun vi: ĉefa misio de pontlingvo devas esti ebligo de facila, normala komunikado inter divers-patrinlingvaj homoj, dume poeta aǔ lirika aspektoj de pontlingvo devas esti tiurilate nepre subigitaj al normala komunikado.

Konekse al vortordo de frazelementoj eblas difini similan simplan vortordan regulon (ekz. S – V – O), kiun ĉiuj lingvouzantoj pavas facile memori kaj respekti, se ekzistas difinite iu klara maniero realigi emfazon. Por realigi emfazon indas uzi emfazigilon ”ja”. Tiel oni ne devas penadi per komplikaj manipuladoj pri vortordo de frazelementoj.]]> Tue, 01 May 2012 13:01:42 +0000 <![CDATA[Pri ĉio cetera → Agado en universitatoj por emerituloj]]> Jen kelkaj gelernantoj de nia universitato por emerituloj ( Vizela - Portugalujo ) kiuj kantas “La familio estas ĉio” dum renkontiĝo de similaj universitatoj en la urbo Ansião – Portugalujo.]]> Tue, 01 May 2012 10:59:29 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> Tamen mi preferas komenci per la plej simplaj sintagmoj, kiuj ankoraŭ eĉ ne estas parto de frazo. Tipa tia sintagmo estas la substantiva sintagmo.

Malgraŭ ies ajn antipatio kontraŭ la difina artikolo, ĝia vortorda regulo estas klara. (ER signifu malneta “etalona regulo”)

ER: Difina artikolo en esperantlingva substantiva sintagmo (ekz. “la Biblio”) staras
antaŭ la per ĝi determinata substantivo.

La cetera baza vortordo en Esperanto estas bazita sur tiu de la fontlingvoj. Por dedukti ĝin, necesas esplori al konvenciojn de la fontlingvoj kaj trovi komunan fadenon. Etalona lingvouzado koncernas gravajn komunikajn taskojn, do ne aplikiĝas al la poezia kaj lirika lingvo, kiu estas kampo de kreiva eksperimentado kaj ne celas al senpera komunikado, sed al pensigo, emociigo, provoko, ofte nur al senracia raviĝo.

Ni prenu kiel principon ke la etalona lingvo de Esperanto nepre servu al ne-ambigua interkomunikado. Tio signifas ke la etalona lingvo estos laŭ vortordo pli strikta ol la fundamento, kiu pro certaj kaŭzoj ligitaj kun la komenca fazo kaj la literatura evoluo de la lingvo permesis liberan vortordon.

ER: Substantivo estas unu el la ĉefaj elementoj de multaj sintagmoj, sed mem sola ne formas sintagmon, escepte el la elementoj de la vorto mem (radiko + finaĵo).

ER: Simpla difina determinita substantiva sintagmo konsistas el difina artikolo kaj substantivo (La Biblio).

ER: Simpla difina adjektive determinita substantiva sintagmo konsistas el difina artikolo, adjektivo kaj substantivo (La Sankta Biblio).

ER: Simpla nedifina adjektive determinita substantiva sintagmo konsistas el adjektivo kaj substantivo (Sankta Biblio).

ER: Adjektivo en baza determinita substantiva sintagmo etalone staras antaŭ la determinata substantivo kaj post la difina artikolo (se ĝi estas uzata).

Per tio ni havas ses ER kiel bazon por diskuto.]]> Mon, 30 Apr 2012 20:25:34 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]>
a) vortordo rilate al iuj specialaj vortoj, kies relativa pozicio (en preskaǔ ĉiu lingvo) rilate al tiuj vortoj, al kiuj ili koncernas, ŝanĝas mesaĝojn de frazoj.

b) vortordo rilate al ĉefaj elementoj de frazo.

Laǔ mi, unua aspekto estas plej urĝa por esti fine solvita, dume tiu dua estas precipe aspekto pri eleganteco, pri facileco legi komprene kaj rapide mesaĝ-esprimon.]]> Sat, 28 Apr 2012 19:30:44 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> ”La tento al tio certe deriviĝas de la finvokalo '-u' , kiun nur 'unu' havas, kaj kiu memorigas la tabelvortojn kun la finaĵo '-u'.”
”Uzado de 'unu' kiel nedifina artikolo estas simptomo de interferenco el la 'patrina' lingvo.”
- - - - - -

Kiam temas pri instrumaterialo ('Ekzercaro' estas ja instrumaterialo!), ne estas spaco por tiaj ekskuz-klarigoj pri 'tentoj', 'interferencoj'.

”Tamen laŭ la originala zamenhofa principo ĉiu radiko povas alpreni ĉiun vortospecon, do numervorto povas esti uzata kiel pronomo kaj devas esti pronome fleksiata.”
- - - - - -

Estus grava eraro, se ekzistus tia principo sen pliklarigoj. Tiam oni povus krei ekz. verbojn ”trii” aǔ ”oki”. Mi ne konas tian principon en Fundamento.
Kiel interpretus iu leganto frazon, kiel ekz. ”Petro okas”? - idiotismoj ja ne havas lokon en planlingvo, ĉar alie E-o konverĝus al kapricaj etnolingvoj, kaj perdus sian facilecon.

Se Fundamento postulas nedifinan pronomon ”iu”, oni ne uzu loke de ĝi tiun eraran ”unu”, kaj precipe ne uzu ĝin en grava instrumaterialo.
Pri finaĵoj, jes, ekzistas regulo, ke ili povas formi memstarajn vortojn (11-a alineo en Fundamenta Gramatiko).

”Tion mi ankaŭ opinias. La citita zamenhofa frazo ĉiuokaze ne taŭgas por pruvi ke en Esperanto ekzistas difina artikolo.”
- - - - -

Ĝi pruvas eĉ pli gravan problemon: diskordancon inter deklaritaj reguloj, ĥaoson pri etalona lingvaĵo. Tiu ĥaoso kondukis kaj kondukas al gravaj malhelpadoj en lingvo-alproprigo kaj lingvouzado precipe ĉe nepoliglotoj.

Grava rimarko:
En mia patrinlingvo (hungara), numervorto ”unu” ( "egy" ) rolas ankaǔ kiel nedifina artikolo. Do mi havus gravan kialon ekskuzi min pro ĝia uzado en Esperanto. Sed tamen kiel eblas, ke tio neniam tentis min uzi ĝin loke de nedifina artikolo, aǔ loke de nedifina pronomo?
Do mi neniam uzis en E-o numervorton ”unu” loke de nedifina artikolo aǔ pronomo!
Tial mi ne povas akcepti tian ekskuzon, ke en iesa patrinlingvo numervorto ”unu” rolas ankaǔ kiel nedifina artikolo aǔ pronomo.]]> Sat, 28 Apr 2012 15:20:17 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> Dankon, mi povas atendi.
Mi ankaŭ ne asertas ke mi estas slavisto. Mi nur havas spertojn pri slavaj lingvoj, precipe pri la rusa. En ĉi tiu estas interesa opozicio:
Dum la rusa kaj la pola havas la pluraligitan numervorton laŭvorte tradukeblan per “unuj”, la rusa havas por “aliaj” la vorton (transskribite) “[drugije]” sed por “duaj” la vorton “[fta’ryje].
Por la pola mi estas tre malbone ekipita kaj havas nur malgrandan vortaron anglan-polan/polan-anglan. En ĝi mi trovis “drugi” sed ne “drudzy” kaj ne disponas pri sufiĉe da gramatikaj scioj por efike kompari la du lingvojn.
Per ĉi tiuj konstatoj mi relativigas miajn dubojn.]]> Fri, 27 Apr 2012 21:57:20 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]>
tukero skribis:
Pri la traduko per "tiuj" mi dubas, ĉar ĝi miaopinie ne trafas la sencon de "jedni". Same mi dubas pri la post-komaa traduko de "drudzy" per "kelkaj" pro la sama kaŭzo.
Pri la ĝusteco de "la aliaj" mi nepre devas fidi al via nacilingva lingvosento. La opozicio "jedni - drudzy" en la pola lingvo povas, sed laŭ mi ne devas, elĉerpi la nombron de ĉiuj unuopuloj de iu grupo.

- Povas okazi, ke "jedni" ("unuj" ) reprezentas unu opinion, sed mi ne scias konkrete, kiom da personoj, kaj kiuj unuopuloj, tamen mi scias, ke ĉiuj aliaj ("drudzy" ) malsamopinias.
Do mi persone tradukos tion: "kelkaj - la aliaj" aŭ "iuj - la aliaj".
Atentu, ke mi, senartikolulo, aldonas tiun "la" nur, ĉar mi kredas, ke vi, artikoluzanto, bezonas ĝin en tiu ĉi loko.

- Povas okazi, ke gelernantoj de mia klaso malsamopinias pri io kaj petas min prijuĝi la aferon. Do mi demandas ekz.: "Kiu opinias, ke ...?" - 8 personoj deklaras tion. - Mi demandas sekve: "Kaj kiu opinias, ke...?" - 16 personoj estas certaj, ke ili pravas. - Sed mia prijuĝo povas esti jena: "Jedni i drudzy mają rację." (Laŭvorte: "(La) unuj kaj (la) duaj pravas." ) Tion mi tradukos: "Kaj tiuj (konkretaj 8 personoj), kaj tiuj (konkretaj 16 personoj) pravas." Mi ne asertas, ke mi estas bona tradukisto, sed laŭ mia kono de Esperanto, tia traduko bone redonas la sencon de la pola frazo.

- Restis la post-komaa traduko de "drudzy" per "kelkaj" . Sed bedaŭrinde mi ne povas nun daŭrigi, kaj mi ne certas, ĉu mi povos daŭrigi aŭ eĉ legi respondon, dum la sekvaj 6 tagoj. Poste mi eble kontinuos.]]> Fri, 27 Apr 2012 11:26:00 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> afiŝita je 2012-04-23 18:38:24
Jes, ekzistas tia situacio, kiu devigas iujn popolojn lerni fremdajn lingvojn (temas pri popoloj, kuj ne parolas monde vaste uzatajn lingvojn). Sed tio estas aparta temo.

Mi parolas pri lingvolernebleco. Mi jam de ses jaroj instruas Esperanton por diversaj homoj, ĉu junaj, ĉu mezaĝaj, ĉu ”delonge junaj”.
El inter tiuj homoj, kiuj estas motivaciitaj, sendepende de aĝo, plej bone povas alproprigi Esperanton tiuj, kiuj jam konas minimume du divers-specajn lingvojn. Sed ekz. rusa kaj bulgara ne estas divers-specaj, ĉeha kaj slovaka ne estas divers-specaj, kroata kaj serba ne estas divers-specaj, ktp.
Esperanto, pro grava manko de konkretaj, klaraj, unusencaj gramatikaj reguloj, estas alproprigebla bone nur fare de tiaj individuoj, kiuj povas apliki regulojn prenitajn el divers-specaj lingvoj, por uzi ilin loke de tiuj mankantaj reguloj en planlingvo.

Mi ne tial povis lerni facile Esperanton, kaj uzi ĝin racie, ĉar kiel hungaro mi estis devigata lerni fremdajn lingvojn, sed ĉar mi kreskis en dulingva medio.
Mi ne nur Esperanton lernis facile, sed ankaǔ anglan. Fakte mi lernis pli rapide anglan, ol Esperanton, ĉar angla lingvo (simile, kiel ĉiuj ŝtataj lingvoj) disponis pri ĉiuj necesaj unusencaj, klaraj lingvoregulo.

Via postulo pri klaraj reguloj pri vortordo estas por mi la prioritata temo de ĉi tiu fadeno.
Mi kiel anglalingvano scias aprezi klaran vortordon, sed estis ravita, kiel (tre rara) usona lingvolernemulo, pri la fleksioj de la franca, germana kaj rusa lingvoj, kiuj (france) havas postmetitan adjektivon kaj (germana kaj eĉ pli rusa) kun la libera vortordo. Tiu ravo restis kiam mi ekkonis Esperanton, kaj, leginte la kialojn por tio, mi sentis min konfirmita.
Dum mia Esperantisteco mi observis, kiel vi, la eblajn konfuzojn de tiu libereco kaj konstatis ke bezoniĝas pli unusencaj esprimmanieroj.
Mi proponas ke ni en ĉi tiu fadeno iom koncentriĝu pri la temo vortordo, cele al vortordo kaj sufiĉe klara kaj sufiĉe libera.
Necesas komencigi per la plej simplaj sintagmoj kaj progresi al la pli komplikaj.
]]> Thu, 26 Apr 2012 22:10:22 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> afiŝita je 2012-04-26 17:04:49
Zamenhof skribis:
"El ŝiaj multaj infanoj unuj estas bonaj kaj aliaj estas malbonaj."
[el Ekzercaro]

En la citita frazo "unuj" estis uzita en la senco "kelkaj el ili". Ankaŭ en la pola lingvo oni uzas saman esprimon: "jedni byli dobrzy, drudzy byli źli" (laŭvorte tradukite: "unuj / la unuj estis bonaj, duaj / la duaj estis malbonaj" ). La vorto "jedni" ("unuj" ), depende de la cirkonstancoj, povas esti komprenata kiel nedifinita grupo de unuopuloj, sed ankaŭ kiel difinita grupo. Do certe ne funkcias kiel nedifina artikolo. Germanoj, francoj, hispanoj uzas tiun "unuj" eĉ kun difina artikolo.

Por eviti "polonismon", mi prefere estus tradukinta la polan esprimon "jedni byli dobrzy, drudzy byli źli" jene:
- "kelkaj estis bonaj, kelkaj estis malbonaj"
- "kelkaj estis bonaj, la aliaj estis malbonaj"
- "iuj estis bonaj, aliaj estis malbonaj"
- "tiuj estis bonaj, la aliaj estis malbonaj".

Zamenhof uzis la esprimon ne nepre sub influo de la lingvoj pola kaj rusa, li sciis, ke ĝi estas uzata ankaŭ en aliaj lingvoj, do iugrade "universala".

Tion mi ankaŭ opinias. La citita zamenhofa frazo ĉiuokaze ne taŭgas por pruvi ke en Esperanto ekzistas difina artikolo.
Ĉu en Esperanto, ĉu en la slavaj lingvoj, ĉu en la aliaj, numervortoj estas uzataj pronome, kaj tiel okazis en la citita ekzemplo. Tiaj esprimoj estas ankaŭ certagrade elipsaj, tial via traduko per “kelkaj” estas akceptebla. La ekzemplo kun “iuj” estas pronoma, do ankaŭ ĝusta.
Pri la traduko per “tiuj” mi dubas, ĉar ĝi miaopinie ne trafas la sencon de “jedni”. Same mi dubas pri la post-komaa traduko de “druzdy”per “kelkaj” pro la sama kaŭzo.
Pri la ĝusteco de “la aliaj” mi nepre devas fidi al via nacilingva lingvosento.
La uzado de “alia” estas en tiuj frazoj ĉiuokaze elipsa, kiel ĉe ĉiuj adjektivoj, kiuj estas uzataj sen determinata substantivo.]]> Thu, 26 Apr 2012 21:37:12 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]>
Zamenhof skribis:
"El ŝiaj multaj infanoj unuj estas bonaj kaj aliaj estas malbonaj."
[el Ekzercaro]En la citita frazo "unuj" estis uzita en la senco "kelkaj el ili". Ankaŭ en la pola lingvo oni uzas saman esprimon: "jedni byli dobrzy, drudzy byli źli" (laŭvorte tradukite: "unuj / la unuj estis bonaj, duaj / la duaj estis malbonaj" ). La vorto "jedni" ("unuj" ), depende de la cirkonstancoj, povas esti komprenata kiel nedifinita grupo de unuopuloj, sed ankaŭ kiel difinita grupo. Do certe ne funkcias kiel nedifina artikolo. Germanoj, francoj, hispanoj uzas tiun "unuj" eĉ kun difina artikolo.

Por eviti "polonismon", mi prefere estus tradukinta la polan esprimon "jedni byli dobrzy, drudzy byli źli" jene:
- "kelkaj estis bonaj, kelkaj estis malbonaj"
- "kelkaj estis bonaj, la aliaj estis malbonaj"
- "iuj estis bonaj, aliaj estis malbonaj"
- "tiuj estis bonaj, la aliaj estis malbonaj".

Zamenhof uzis la esprimon ne nepre sub influo de la lingvoj pola kaj rusa, li sciis, ke ĝi estas uzata ankaŭ en aliaj lingvoj, do iugrade "universala".]]> Thu, 26 Apr 2012 17:04:49 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> afiŝita je 2012-04-23 18:38:24
Jes, ekzistas tia situacio, kiu devigas iujn popolojn lerni fremdajn lingvojn (temas pri popoloj, kuj ne parolas monde vaste uzatajn lingvojn). Sed tio estas aparta temo.

Mi parolas pri lingvolernebleco. Mi jam de ses jaroj instruas Esperanton por diversaj homoj, ĉu junaj, ĉu mezaĝaj, ĉu ”delonge junaj”.
El inter tiuj homoj, kiuj estas motivaciitaj, sendepende de aĝo, plej bone povas alproprigi Esperanton tiuj, kiuj jam konas minimume du divers-specajn lingvojn. Sed ekz. rusa kaj bulgara ne estas divers-specaj, ĉeha kaj slovaka ne estas divers-specaj, kroata kaj serba ne estas divers-specaj, ktp.
Esperanto, pro grava manko de konkretaj, klaraj, unusencaj gramatikaj reguloj, estas alproprigebla bone nur fare de tiaj individuoj, kiuj povas apliki regulojn prenitajn el divers-specaj lingvoj, por uzi ilin loke de tiuj mankantaj reguloj en planlingvo.

Mi ne tial povis lerni facile Esperanton, kaj uzi ĝin racie, ĉar kiel hungaro mi estis devigata lerni fremdajn lingvojn, sed ĉar mi kreskis en dulingva medio.
Mi ne nur Esperanton lernis facile, sed ankaǔ anglan. Fakte mi lernis pli rapide anglan, ol Esperanton, ĉar angla lingvo (simile, kiel ĉiuj ŝtataj lingvoj) disponis pri ĉiuj necesaj unusencaj, klaraj lingvoregulo.

Via postulo pri klaraj reguloj pri vortordo estas por mi la unua prioritata temo de ĉi tiu fadeno.
Mi kiel anglalingvano scias aprezi klaran vortordon, sed estis ravita, kiel (tre rara) usona lingvolernemulo, pri la fleksioj de la franca, germana kaj rusa lingvoj, kiuj (france) havas postmetitan adjektivon kaj (germana kaj eĉ pli rusa) kun la libera vortordo. Tiu ravo restis kiam mi ekkonis Esperanton, kaj, leginte la kialojn por tio, mi sentis min konfirmita.
Dum mia Esperantisteco mi observis, kiel vi, la eblajn konfuzojn de tiu libereco kaj konstatis ke bezoniĝas pli unusencaj esprimmanieroj.
Mi proponas ke ni en ĉi tiu fadeno iom koncetriĝu pri la temo vortordo, cele al vortordo kaj sufiĉe klara kaj sufiĉe libera.]]> Wed, 25 Apr 2012 22:28:19 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> Tiajn frazojn kun “unuj” mi ankaŭ jam legis. Tamen en la citita frazo “unuj” estas uzata ne kiel artikolo (mankas determinata substantivo), sed kiel pronomo, eble mallongigo de la preskaŭ-kilometraĵo “unuopuloj”. Precedencoj ekzistas ankaŭ en la rusa lingvo, kie la pluraligita numervorto “одни” [ad’ni] estas uzata en la senco de “unuopaj”, krome “unuopuloj”. Simile en la franca oni uzas “les uns” [le’zẽ] kaj “les unes” [le’zyn]. En la germana: “die einen” [di: ‘ajnǝn]. En la hispana “los unos/las unas”.
La tento al tio certe deriviĝas de la finvokalo “-u” , kiun nur “unu” havas, kaj kiu memorigas la tabelvortojn kun la finaĵo “-u”. Analoge al tiuj pronomoj oni uzas la pluralan kaj akuzativajn finaĵojn.
Tiu pronoma uzado estas kontroversa. Tamen laŭ la originala zamenhofa principo ĉiu radiko povas alpreni ĉiun vortospecon, do numervorto povas esti uzata kiel pronomo kaj devas esti pronome fleksiata.
La pluralo ne estas parto de la deklinacio, kiu nur koncernas la kazojn. Nombro estas alia gramatika fenomeno. Substantivoj en Esperanto unue estas pluraligataj kaj nur poste deklinaciataj. Laŭ mia memoro estas en la aglutina hungara ankaŭ tiel, kaj mi scias ke en la aglutina turka tiel estas.

Uzado de “unu” kiel nedifina artikolo estas simptomo de interferenco el la “patrina” lingvo. Estas por mi interese ke ĝuste etnolingvano de lingvo sen nedifina artikolo sentas tiel fortan bezonon je ĝi en Esperanto.]]> Wed, 25 Apr 2012 21:44:29 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> ”Pri la aserto ke ekzistas nedifina artikolo en Esperanto vi ŝuldas pruvajn ekzemplojn kaj nomojn de uzantaj aŭtoroj.”
- - - - - -

”Unu vidvino havis du filinojn.”
”El ŝiaj multaj infanoj unuj estas bonaj kaj aliaj estas malbonaj.”

Laǔ Fundamenta Gramatiko numervorto ne ricevas pluralon.
Bv. legi atente kaj penseme 4-an alineon en Fundamenta Gramatiko: ”La numeraloj fundamentaj (ne estas deklinaciataj) estas: unu, du, tri, … (ktp).”
Do, en tiuj supraj citaĵoj ”unu” ne estas numervorto, sed rolas kiel nedifina artikolo.

Tiuj supraj citaĵoj estas troveblaj en Ekzercaro, kies aǔtoro nomiĝas Ludoviko Zamenhof. Ĉu vi aǔdis pri li?]]> Wed, 25 Apr 2012 19:41:10 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]>
Fundamenta gramatiko de la lingvo Esperanto en kvin lingvoj B 1

France: L’Esperanto n’a qu’un article défini (la), invariable pour tous les genres, nombres et cas. Il n’a pas d’article indéfini. (R1f)
Traduko: Esperanto havas nur difinan artikolon (la), neŝanĝeblan, por ĉiuj genroj, nombroj kaj kazoj. Ne ekzistas nedifina artikolo.

Angle: There is no indefinite, and only one definite, article, la, for all genders, numbers and cases. (R1a)
Traduko: Ekzistas neniu nedifina, kaj nur unu difina, artikolo, la, por ĉiuj genroj, nombroj kaj kazoj.

Germane: Der bestimmte Artikel ist la, für alle Geschlechter und Fälle, für die Einzahl und Mehrzahl. Einen bestimmten Artikel gibt es nicht.
Traduko: La difina artikolo estas la, por ĉiuj genroj kaj kazoj, por la singularo kaj pluralo. Nedifina artikolo ne ekzistas.

Ruse (laŭ nuna ortografio): Члена неопределенного нет; есть только определенный (la), одинаковый для всех родов, падежей и чисель.
Traduko: Artikolo nedifina ne ekzistas; ekzistas nur difina (la), sama por ĉiuj genroj, kazoj kaj nombroj.

Ni konstatas per la supraj dokumentaĵoj ke en la Fundamento eksplicite la ekzisto de nedifina artikolo estas neita – kvinlinge. Tio estas unu el la plej klaraj reguloj de la lingvo.

En siaj lingvaj respondoj, Parto VII, Zamenhof dediĉis 6 kontribuojn al la difina artikolo, sed eĉ ne unu al iu ajn nedifina artikolo. Lia uzado de la artikolo en tiuj respondoj ilustras la intencitan uzadon. Zamenhof ĉiam skribis pri la artikolo (ne pri la difina artikolo) do pri la unusola artikolo de la lingvo. Tiun laŭfundamentan modelon sekvis la aŭtoroj de gramatikoj (ankaŭ ĝuste PAG), do ĝi estas etalona.

Nur se la uzantaro grandskale, majoritate kaj longtempe aplikus lingveron ekzistantan aŭ novan kiel nedifinan kiel nedifinan atikolon, ĝi eventuale povus etaloniĝi.

Fringilla kaj mi ne asertis ke la uzado de la numervorto “unu” en la senco de “iu” egalas al uzado de nedifina artikolo. La vorto “iu” estas nedifina tabelvorto kun jen pronoma, jen adjektiva funkcio. La vorto “unu” estas definitive numervorto.

Pri la aserto ke ekzistas nedifina artikolo en Esperanto vi ŝuldas pruvajn ekzemplojn kaj nomojn de uzantaj aŭtoroj.]]> Tue, 24 Apr 2012 21:05:56 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> Tamen la rusoj (supozeble ankaŭ la poloj) uzas la nombron “unu” en tia senco kia la kuntempa esperanta “iu”. ”
- - - - - -

Mi ne plendas kontraǔ tio, ke en Esperanto oni uzu ekz. numervorton ”unu” loke de nedifina artikolo. Sed tiukaze manku hipokrateco!
Oni deklaru *sincere*, ke en Esperanto ja ekzistas ankaŭ nedifina artikolo!]]> Mon, 23 Apr 2012 18:50:04 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]>
Mi parolas pri lingvolernebleco. Mi jam de ses jaroj instruas Esperanton por diversaj homoj, ĉu junaj, ĉu mezaĝaj, ĉu ”delonge junaj”.
El inter tiuj homoj, kiuj estas motivaciitaj, sendepende de aĝo, plej bone povas alproprigi Esperanton tiuj, kiuj jam konas minimume du divers-specajn lingvojn. Sed ekz. rusa kaj bulgara ne estas divers-specaj, ĉeha kaj slovaka ne estas divers-specaj, kroata kaj serba ne estas divers-specaj, ktp.
Esperanto, pro grava manko de konkretaj, klaraj, unusencaj gramatikaj reguloj, estas alproprigebla bone nur fare de tiaj individuoj, kiuj povas apliki regulojn prenitajn el divers-specaj lingvoj, por uzi ilin loke de tiuj mankantaj reguloj en planlingvo.

Mi ne tial povis lerni facile Esperanton, kaj uzi ĝin racie, ĉar kiel hungaro mi estis devigata lerni fremdajn lingvojn, sed ĉar mi kreskis en dulingva medio.
Mi ne nur Esperanton lernis facile, sed ankaǔ anglan. Fakte mi lernis pli rapide anglan, ol Esperanton, ĉar angla lingvo (simile, kiel ĉiuj ŝtataj lingvoj) disponis pri ĉiuj necesaj unusencaj, klaraj lingvoreguloj.]]> Mon, 23 Apr 2012 18:38:24 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]>
tukero skribis:

"Unu vidvino havis du filinojn."
Kiel konate, Zamenhof vivis en slava lingvomedio: Pollando sub rusa administrado. En la rusa kaj la pola ekzistas nek difina nek nedifina artikoloj. Tamen la rusoj (supozeble ankaŭ la poloj) uzas la nombron "unu" en tia senco kia la nuntempa esperanta "iu". La citita ekzemplo havas tipe fabelan strukturon, kaj rusaj fabeloj ankaŭ ofte tiel komenciĝas. Mi esperas ke niaj slavaj forumanoj tion konfirmos.Jes, mi konfirmas, la komenca "unu" en la senco "iu" en la citita frazo estas stilistika ilo tipa por fabelo aŭ rakonto ankaŭ en la pola lingvo. En la pola ĝi estas esprimata jene: "Pewna wdowa miała dwie córki." [legu: 'pevna 'vdova 'mjaŭa dvje 'curki] (Iu vidvino havis du filinojn.) Ĝi povas aperi en la unua frazo (en la sekvaj aperas neniu artikolsimila vorto), same kiel la esprimo "malantaŭ sep montoj, malantaŭ sep riveroj / arbaroj / maroj..."]]> Mon, 23 Apr 2012 14:53:50 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → Postuloj - priksribo]]> ekzamensistemoj. Kiam oni diskutas pri diversaj ekzamen-sistemoj, mi diras, ke la enhavo estas finfine plrej grava, tamen, neniu povas ĉion mem antaŭkontroli, tial eksteraj atestoj de kvalito (ĉu bedaŭrine? neeviteble) devas havi rolon.

Mi ja scias, ke la sistemo de ILEI/UEA havas ateston pri akreditado kaj akcepto, kaj mi havas praktikajn spertojn pri la sistemo, iom laborante en ĝi. Mi ne travidas la tuton, ĉar laborkampoj estas tenataj aparte, por ke neniu el ni (eĉ hazarde) malrespektu la nepre necesan postulon pri sendependeco de la ekzamenantoj, prijuĝantoj - de si reciproke kaj de eksteraj influemuloj.

Ankaŭ la sistemo de la Esperanta Civito havas (dokumenton pri akreditado). Ĉu ankaŭ aliaj sistemoj havas tion, ekzemple la landaj ekzamen-sistemoj?

Eble kelkaj ne havas ion tian, tamen funkcias bonege. Ankaŭ tio estas ĝojinda, versajhe parte imitinda.
Eble iuj sistemoj sen agnosko estas enhave pli riĉaj, ol sistemoj kun agnosko. Principe ekzistas
multaj variebloj de ecoj, evidente.

Ĉu Edukado.net povus dokumentojn pri agnoskado de ekzamen-sistemoj prezenti, iel kunigitaj?

Mi iomete provis serĉi similajn dokumetojn rete, sed ankoraŭ ne sukcesis. Mi pensas, ke eble delonge estas preta tia kunigita prezento de la dokumentoj, kiun mi preteratentis. Ĉu Edukado.net havas ian helpo-paĝon pri tio?]]> Mon, 23 Apr 2012 09:37:40 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> afiŝita je 2012-04-21 19:22:18
”Se la lingvo funkciu por ĉiuj sociaj tavoloj, ĝi ne estu elitaĵo de perfektemuloj”
- - - - - - -

Sola problemo estas tio, ke E-o funkcias bone *nur* por poliglotoj, sendepende de socia tavolo.

Tiu konstato validas nek por Esperanto, nek por etnaj lingvoj. La vero, konstatita dum la lasta jarcento, estas ke ne lingvoj funkcias, sed uzantoj. Necesas peri la sintenon, ke ĉiu homo esence estas lingvokapabla estaĵo kaj denature poliglota. Nur la uzantoj de vaste uzataj lingvoj (t. n. “mondlingvoj”) povas permesi al si la lukson de unulingveco. Eĉ ili intertempe konstatas ke monoglotismo estas por ili kontraŭprodukta.
Vi mem estas ano de popolo kiu ne povas permesi al si tiun lukson, se ĝi volas sukcesi en la mondo. Hungario havas najbarojn kaj enklavojn german-, ruman- kaj slavlingvajn, kaj vi laŭ mia ĝisnuna percepto scias almenaŭ la rumanan, germanan kaj anglan. Tio estas la tipa deviga poligloteco de la “malgrandlingvaj” etnoj. Tio estas neevitebla, ne evitenda kaj, precipe, ne subtaksenda, fakto.
La prioritato de perado de la komunikaj kapabloj en la komenca fazo de lingvoinstruado estas tiel esenca, ke la gramatikaj problemoj nepre estas duarangaj kaj prokrastendaj. Se ne estus tiel, granda nombro da lingvoj en la mondo, ekzemple ĝuste la angla, ne ekzistus.]]> Sat, 21 Apr 2012 22:00:25 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> Se la lingvo funkciu por ĉiuj sociaj tavoloj, ĝi ne estu elitaĵo de perfektemuloj”
- - - - - - -

Sola problemo estas tio, ke E-o funkcias bone *nur* por poliglotoj, sendepende de socia tavolo.]]> Sat, 21 Apr 2012 19:22:18 +0000 <![CDATA[Pri ĉio cetera → GAJNU DVD-N!!!]]> ]]> Fri, 20 Apr 2012 19:49:57 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> Fri, 20 Apr 2012 19:46:14 +0000 <![CDATA[Metiejo → Etalono kaj lingva evolu(ig)o]]>
Due, vi pravas: jes, lingvolernantoj bezonas etalonan lingvon. Sed ne sufiĉas difini etalonan lingvon. Por, ke ”etalona lingvo” iĝu disvastiĝinta, necesas, ke ekzistu iu proponita literaturo, kiu obeǔ al lingvoreguloj de tiu ”etalona lingvo”.]]> Fri, 20 Apr 2012 19:39:48 +0000 <![CDATA[Metiejo → Etalono kaj lingva evolu(ig)o]]>
La Forumo de Edukado.net havas kiel ĉefan celon, helpi al instruistoj, kursgvidantoj kaj aliaj instruantoj de Esperanto solvi la problemon, instrui Esperanton tia, kia ĝi estas, do laŭ la Fundamento, la decidoj de la Akademio de Esperanto, la plej ofte uzataj kaj ampleksaj gramatikoj kaj vortaroj kaj la en Esperanto verkita faka kaj beletra literaturo - ktp.

Ĝi ne estas forumo por korektoj de la Fundamento, anstataŭo de ĝi aŭ enkonduko de morfologiaj neologismoj.

Ĝi tamen, laŭ mi, estu en speciala fadeno, diskutejo pri demandoj pri la evoluado de la lingvo, etalona lingvo, proponado de precizigoj de reguloj kaj de problemoj de la metalingvo uzenda en la forumo.

Mi proponas la nomon „Etalono kaj evolu(ig)o“. Ambaŭ estas tre gravaj.

Demandoj kaj ekzemploj de forumanoj, kiuj evidente havas ĝustan aŭ relative bonan komprenon de la principoj nomitaj en la unua alineo, restu en la aliaj fadenoj kaj estu nur citataj en la nova fadeno – sed ankaŭ serioze traktataj.]]> Wed, 18 Apr 2012 21:47:18 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> afiŝita je 2012-04-14 20:26:09
”Mi volas emfazi ke Esperanto havas unusolan artikolon, la difinan.”
- - - - - -

Ne, Zamenhof pli poste rekonis, ke estas nesaĝe uzi nur difinan artikolon. Sed li jam ne volis agnoski tion publike, eble ĉar hontis pro tio, ke li ne pripensis tion antaǔe.
Zamenhof tamen ne havis volforton fari tion, kaj ekuzis en Ekzercaro numervorton ”unu” loke de nedifina artikolo: ”Unu vidvino havis du filinojn.”
Sed posta agnosko pri ia eraro estas pli bonvena, ol kaŝa aplikado de ia nedifinita regulo.
Do, estas klare, ke ankaǔ Esperanto ne povas bone funkcii sen nedifina artikolo.

Kiel konate, Zamenhof vivis en slava lingvomedio: Pollando sub rusa administrado. En la rusa kaj la pola ekzistas nek difina nek nedifina artikoloj. Tamen la rusoj (supozeble ankaŭ la poloj) uzas la nombron “unu” en tia senco kia la kuntempa esperanta “iu”. La citita ekzemplo havas tipe fabelan strukturon, kaj rusaj fabeloj ankaŭ ofte tiel komenciĝas. Mi esperas ke niaj slavaj forumanoj tion konfirmos. Laŭ miaj scioj la serbokroata estas la sola slava lingvo kun nedifina artikolo.
]]> Wed, 18 Apr 2012 21:24:02 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> La temoj, pri kiuj ni en ĉi tiu forumo diskutas, ne multe interesas homojn, kiuj avidas komunikadon. Se la lingvo funkciu por ĉiuj sociaj tavoloj, ĝi ne estu elitaĵo de perfektemuloj. La angla estas kaosa latinĝermana piĝino, sed terure sukcesa komunikilo internacia. La etalona lingvo dum jarcentoj estis instrumento por malsukcesigi sociajn malavantaĝulojn.

Por komencantoj estas ege grave kaj decide ke la instruantoj koncentriĝu pri la perado de bazaj vorttrezoro kaj lingvosistemo, kaj nepre evitu la pedantan interrompadon de sukcesa komunikado por superflue korekti erarojn, kiuj ne endanĝerigas la interkompreniĝon. Ankaŭ tre grave estas peri la kapablon demandi kaj respondi pri precizigoj de eldiroj kiuj ne estas komprenitaj. La “perfektigo” tasko de pli progresinta ŝtupo.

Vi ja pravas pri la neceso ke la instruemuloj donu kiel eble plej seneraran modelon por la lernantoj. Tiu modelo ne povas ekzisti sen “Esperanto, kia ĝi estas”. Proponoj de plibonigoj devas celi al precizigoj, ne al superfluaj ŝanĝoj, kies necesecon kaj efikon ne estas pruvitaj. Pruvado dependas de provado kaj esplorado. Ne opiniu ke niaj diskutoj estas vanaj. Ili kontribuu al la trezoro de argumentoj espereble legotaj, analizotaj kaj konsiderotaj. Mi opinias ke la diskuto okazu en speciala fadeno kaj kiel eble plej objektive.]]> Wed, 18 Apr 2012 20:41:41 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> La proponado de formulado de tiaj reguloj estas daŭra tasko de la uzantoj.

La kreantoj de “etalona” lingvo estas tiuj uzantoj, kiuj respondecas pri oficialaj kaj publicaj taskoj: administrantoj, eldonantoj, redaktoroj de amaskomunikiloj, aŭtoroj de instrukciaj tekstoj, eĉ administrantoj de interretaj paĝoj.

La rezultojn de tiu kreado observos kaj dokumentos leksikologoj kaj gramatikistoj.

Instruantoj (ideale) peros tiun lingvaĵon al siaj gelernantoj. Dependas grandparte de tio, al kiom de la supraj personaroj ili apartenos, kaj kiom da interkonsento ekregos.]]> Wed, 18 Apr 2012 20:07:25 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> Ne nur li, sed jam aliaj aŭtoroj diligente verkis. Pro la facileco de la morfologie malpezigita lingvo tio tre frue eblis. Tiel certaj konvencioj establiĝis, kiuj ne nur estis favoraj, sed tio okazas, kiam lingvo ekvivas.

Sed li verkis modelfrazojn sen havi antaǔe difinitajn regulojn, tial li ofte kreis modelfrazojn kiuj obeas al diversaj, kontraǔdiraj 'surloke imagitaj' reguloj.
Estas leĝo de la lingva evoluo, ke la lingvo estas uzata kaj poste la reguloj formulataj. Ĉu iu ajn el la konkurencaj lingvoprojektoj estis pli sukcesa? En 1906 Zamenhof transdonis la lingvon al la uzantoj, kaj kun tio la respondecon por la plua evoluigo.
Plua sperto el la lingva evoluado estas ke ĉiam estas kontroverso inter puristoj kaj progresemuloj. Nek tio nek la Fundamento estas ekskuzo por neglekto de la evoluiga tasko.
La reguloj de Zamenhof estis intencitaj por la komenca fazo. Li kalkulis pri pli frua sukceso de la furoranta Internacia Lingvo. Esperanto atingis la fazon de vivanta lingvo jam antaŭ ol la Ligo de Nacioj prokrastis (pro duboj kaŭzitaj i. a. de la konkurencaj projektoj kaj la malaprobo de filologoj) la enkondukon. ]]> Wed, 18 Apr 2012 19:52:59 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> afiŝita je 2012-04-14 18:58:07
Nomu unu el la de mi komparitaj lingvoj, kiu ne postulas pli da morfologia balasto ol Esperanto.
- - - - -
Esperanto estas planlingvo kreita laǔ laǔdindaj principoj. Ĝi estas vere sena de superfluaj ”morfologiaj balastoj” - kiel vi esprimis tion. Mi tute konsentas kun vi pri tio.

Sed bedaǔrinde pro troa hasto (pro deziro lanĉi planlingvon kiel eble plej frue [kaj pluse sole, sen helpo de kunlaborantoj]), Zamenhof ne kreis tiujn necesajn lingvoregulojn, kiuj nepre necesas por ĉiu lingvo parolata de homo.
Laŭ la korespondado de la komencaj jaroj, Zamenhof havis multe da kompetentaj kunlaborantoj, sed ankaŭ da kontraŭlaborantoj, kiuj foruzis multe da valora tempo kaj kaj kaŭzis multe da aldona korespondado (cetere seninterreta). Aldoniĝis la perfiduloj, ceduloj kaj tiuj kiuj volis forpreni de li la dubindan titolon “majstro” kaj establi proprajn projektojn.
]]> Wed, 18 Apr 2012 19:50:10 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Anglajn instruistojn serĉas Ĉinio]]>
retpoŝto:deodaro@tom.com
http://www.esperanto.cn]]> Wed, 18 Apr 2012 12:05:00 +0000 <![CDATA[Naskiĝtagaj ludoj → Kaŝita stelo]]> Tue, 17 Apr 2012 09:25:29 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> ”Mi volas emfazi ke Esperanto havas unusolan artikolon, la difinan.”
- - - - - -

Ne, Zamenhof pli poste rekonis, ke estas nesaĝe uzi nur difinan artikolon. Sed li jam ne volis agnoski tion publike, eble ĉar hontis pro tio, ke li ne pripensis tion antaǔe.
Zamenhof tamen ne havis volforton fari tion, kaj ekuzis en Ekzercaro numervorton ”unu” loke de nedifina artikolo: ”Unu vidvino havis du filinojn.”
Sed posta agnosko pri ia eraro estas pli bonvena, ol kaŝa aplikado de ia nedifinita regulo.
Do, estas klare, ke ankaǔ Esperanto ne povas bone funkcii sen nedifina artikolo.]]> Sat, 14 Apr 2012 20:26:09 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> Nomu unu el la de mi komparitaj lingvoj, kiu ne postulas pli da morfologia balasto ol Esperanto.
- - - - -
Esperanto estas planlingvo kreita laǔ laǔdindaj principoj. Ĝi estas vere sena de superfluaj ”morfologiaj balastoj” - kiel vi esprimis tion. Mi tute konsentas kun vi pri tio.

Sed bedaǔrinde pro troa hasto (pro deziro lanĉi planlingvon kiel eble plej frue [kaj pluse sole, sen helpo de kunlaborantoj]), Zamenhof ne kreis tiujn necesajn lingvoregulojn, kiuj nepre necesas por ĉiu lingvo parolata de homo.
Post certa tempo, Zamenhof pli kaj pli rapidis, kaj li 'transsaltis' tiun ege gravan taskoparton en lingvokreado, nome: difinado de ĉiuj necesaj lingvoreguloj. Li rapide kreis kelkajn (tute nesufiĉajn) regulojn, kaj klopodis verki modelfrazojn por solvi tiun problemon pri grava manko de reguloj. Sed li verkis modelfrazojn sen havi antaǔe difinitajn regulojn, tial li ofte kreis modelfrazojn kiuj obeas al diversaj, kontraǔdiraj 'surloke imagitaj' reguloj.
Sekve, ne Esperanto estas malbona planlingvo, sed ĝia regularo estas grave mankhava, kiun AdE dum jardekoj ”ne bonvolis” kompletigi.]]> Sat, 14 Apr 2012 18:58:07 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]>
Mi nun komprenas, ke en Japanio la ekzameno okazu ekde la 16a horo laŭ loka tempo. Fakte pri la tempo mi iom
hezitis. Ĝis nun neniu aliĝis en ambau urboj (Tokio kaj Oosaka), sed ni vaste alvokas japanajn esperantistojn
ekameniĝi, do mi kredas, ke certe sukcesos ĉi-foja ekzamensesio ankaŭ en Azio.

Amike,
Tieko]]> Fri, 13 Apr 2012 00:38:23 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]> - nedifina artikolo, nominativo kaj akuzativo:
 La nedifina artikolo de la rumana havas similan sistemon kiel la hispana, kun aparta formo por la pluralo:
--- vira: un
--- ina: o
--- plurala: nişte ( < lat. nescio „mi ne scias“)
 Por la nedifina artikolo, genitivo kaj dativo, validas:
--- vira singularo: unui
--- ina singularo: unei
--- pluralo: unor
Tio estas ses-elementa nedifina artikolo.

- difina artikolo (sufiksa)
 vire nominative-akuzative:
--- postkonsonante –ul
--- post u -l
--- postvokale -le
--- plurale: -i
 vire genitive-dative
--- singulare –lui
--- plurale –lor
 ine nominative-akuzative
--- singulare -a (de -ă)
--- plurale -lor
 ine genitive-dative:
--- singulare -ei
--- plurale -lor
Tio estas dek-elementa difina artikolo.
Sume la rumana prezentas 16 elementojn de la artikolo.
(daŭrigota)]]> Thu, 12 Apr 2012 22:40:24 +0000 <![CDATA[Lingvaj demandoj kaj helpo → Ĉu Esperanto bezonas la difinan artikolon?]]>
„La uzado de la difina artikolo dependas ofte, kiel tiu de la pronomoj, de la eksterfraza kunteksto.“
- Pro tio ke la uzado de gramatikaĵo estas propra al tiu lingvo, mi uzis en la supra frazo la difinan artikolon antaŭ la prepozicio „de“.
- Pro tio ke en Esperanto ekzistas nur unu difina artikolo, mi uzis ĝin antaŭ la adjektivo „difina“.
- Skribante pri ĉiuj pronomoj de Esperanto, kaj nur de ĝi, mi uzis la difinan artikolon antaŭ la substantivo „pronomoj“.
- Preskaŭ ĉiu frazo estas uzata en propra kunteksto, kaj ĉar mi celas nur tiun kuntekston, mi uzis la difinan artikolo antaŭ la adjektivo „eksterfraza“.

Eĉ la supra kontribuo komencis per la difina artikolo, ĉar ĝi aludas temon jam diskutitan en ĉi tiu fadeno.

Mi nun klopodos ekzameni, kie eblus rezigni pri la difina artikolo sen difekti la intencitan signifon:

- la uzado – en la unua frazo eblus eventuale rezigni pri la difina artikolo, ignorante la fadenan kuntekston.
- la difina – ĉi tie rezigno pri la difina artikolo jam donus la impreson ke temus pri la difina artikolo de iu ajn lingvo kaj ne precize pri Esperanto, kiel mi intencis.
- la pronomoj – Mi ne intencis diskuti (ĉ)iujn ajn pronomojn, sed tiujn de Esperanto.
- la eksterfraza – ne iu ajn kunteksto, sed la eksterfraza – frazo havas unu senperan eksteran kuntekston, kiu mem povas troviĝi interne de alia kunteksto.

Mi volas emfazi ke Esperanto havas unusolan artikolon, la difinan. La sola permesita devio estas la postvokala mallongigo l’, kun ortografie kaj fonetike unuecaj formoj.
xxx
Laŭ miaj esploroj ankaŭ la hungara havas nur unu difinan artikolon „a“ kun antaŭvokala variaĵo „az“. Tiusence ĝi parte kongruas kun Esperanto.
xxx
La slavaj lingvoj kun la escepto de la bulgara kaj la macedona, kiel la latina, tute ne havas artikolon.
La bulgara kaj la macedona, kiel la rumana kaj la skandinaviaj lingvoj havas sufiksan difinan artikolon. La rumana kaj la skandinaviaj lingvoj krome havas nedifinan artikolon.
Pri la macedona mi ne povas liveri detalojn. En la bulgara la nedifina artikolo estas trigenra „един/една/едно“ kaj la postmetata difina artikolo estas vira „ът“, ina „ат“ kaj neŭtra „то“. Kontraŭe al la ceteraj slavaj lingvoj la macedona ka la bulgara rezignas pri deklinacio.
xxx
La rumana havas la plej ampleksan artikolsistemon de la latinidaj lingvoj. (daŭrigota)]]> Thu, 12 Apr 2012 22:37:30 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]>
La problemoj de la lingvoj mem ne interesas min, ĉar ili por la propraj lingvanoj nur je certaj membroj de la lingva komunumo estas entute problemoj.
Min interesas la problemoj de la lernemuloj, kiuj devas elekti inter la gamo de internacie uzataj lingvoj. Oni ne forgesu ke la registaroj pro ekonomiaj kaŭzoj (pri la “militismaj” ni silentu) devigas siajn civitanojn lerni kaj uzi hegemoniajn lingvojn, kiuj havas siajn respektivajn influsferojn. Kiam oni sukcesis relative bone lerni influsferan lingvon, oni hezitas aŭ pli ofte rifuzas, rezigni pri la pene akirita idiomo malgraŭ ĉiuj ĝiaj idiomaĵoj. Tial ili eĉ malakceptas pli facilan lingvon.

Oni klopodu pluperfektigi E-on.

Bone – laŭeble.
]]> Wed, 11 Apr 2012 22:24:13 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> Germanoj diras: ”Eĉ perfekta afero ne estas sufiĉe bona.”

Tiuj diraĵoj aparte bone konvenas pri lingvoj. Kaj ekzistas nek perfekta lingvo, nek povas ekzisti perfekta internacia lingvo. Ekzistas tro da variabloj, tro da nekongruaj elementoj, kiuj devigas al kompromisaj solvoj.
Internacian lingvo povas ellabori nur poligloto, sed la lingva diverseco estas tamen ege ĝena kaj neevitebla faktoro. Dum ĉiuj lingvoj disponas pri granda komuna profunda strukturo, la surfacaj strukturoj estas tiel diversaj ke eĉ la simpligo de la morfologio (ĉe Esperanto ege sukcesa) ne sufiĉas. La ĉefaj problemoj, pri kiuj ni en la forumo diskutis, estas sintaksaj.]]> Wed, 11 Apr 2012 22:22:52 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> - - - - -
Jes, tio estas unu el multaj avantaĝoj de E-o.

Sed ne estas saĝe kompari problemojn de E-o kun problemoj de etnaj lingvoj, ĉar etnaj lingvoj ne havas mision iĝi facile alproprigeblaj kaj uzeblaj lingvoj.

Saĝo estas afero de perspektivo. Mi komparas la lingvojn ne pro iliaj problemoj, sed pro la problemoj de tiuj, kiuj devas decidi, kiun lingvon prefere lerni. Nomu unu el la de mi komparitaj lingvoj, kiu ne postulas pli da morfologia balasto ol Esperanto.
]]> Wed, 11 Apr 2012 22:21:40 +0000 <![CDATA[Movado → Saluton al ĉiuj!]]>
Mi opinias, ke se tie estas ekonomia agado de esperanto, tie estas venko. Nun, la esperantujo devus pensi pri krei la retuniversitato aŭ distanca universitato. Tie povas krii laboron kaj vivas ekonomio. Homoj en la moderna tago ne pensas multaj pri paco ktp, monoj parolas multajn de la vortoj.

Mi petas pardonon ĉar mia esperanto estas malbona. Bv legi mian blogon en angle sed vi povas legi en via lingvo per tradukilo de guglo ĉe la paĝo

Benojn el Malajzio]]> Wed, 11 Apr 2012 00:47:52 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → Nun 4 niveloj ĉe Internaciaj Ekzamenoj de ILEI UEA]]>
Mireille skribis:
Sesioj dum 2012
Decidita estas sesio dum ILEI konferenco en Kunming, Ĉinio kun niveloj "elementa" kaj "meza".
Decidita estas sesio okazigota de NRO "Scio Sen Bariloj" en Benino en novembro kun niveloj "Unua Kontakto" kaj "elementa".
En prilaboro - esplorado - diskuto estas sesioj en Nepalo en aŭgusto, en Senegalio en decembro.Chu la KER ekzemeno estas malsama de la ILEI ?]]> Wed, 11 Apr 2012 00:24:35 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> La avantaĝo de Esperanto estas ke la akuzativo estas reprezentata per la unusola finaĵo -n.”
- - - - -
Jes, tio estas unu el multaj avantaĝoj de E-o.

Sed ne estas saĝe kompari problemojn de E-o kun problemoj de etnaj lingvoj, ĉar etnaj lingvoj ne havas mision iĝi facile alproprigeblaj kaj uzeblaj lingvoj.

Svedoj diras: ”Perfekta afero estas nur sufiĉe bona.”
Germanoj diras: ”Eĉ perfekta afero ne estas sufiĉe bona.”

Sekve, oni ne kontentigu sin per tio, ke ekzistas lingvoj, kiuj havas eĉ pli multajn problemojn, ol E-o. Oni klopodu pluperfektigi E-on.]]> Sun, 08 Apr 2012 19:00:42 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Kaj mi donas la manon kondolence al lia filo.
Ina]]> Sun, 08 Apr 2012 11:54:07 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]>
Tio por mi kiel denaska anglalingvano tio ankaŭ estis problemo. Samtempe ĝi fascinis min, kaj kiam mi lernis la germanan kaj la rusan, mi konstatis ke la problemo ne estis la kvanta uzo de la unusola akuzativa morfemo, sed la kvanto da morfemoj bezonataj por lerni la germanan aŭ la rusan akuzativon – por la tutsamaj funkcioj!

La avantaĝo de Esperanto estas ke la akuzativo estas reprezentata per la unusola finaĵo -n.

La malavantaĵo de la germana estas ke la grandskale sammaniere uzata akuzativo estas reprezentata en la artikoloj, la adjektivoj kaj la substantivoj, krome la pronomoj kaj demonstrativoj. La ĉefa tiucela morfemo estas -en, kiu alternas kun -e, depende de la tri genroj kaj nombro kaj estas plejparte seksisme koncentrita je la vira genro. La genro aldone ne estas limita al personoj, sed estas preskaŭ sensisteme distribuita ankaŭ inter objektoj. La morfemo krome reprezentas la pluralon de la unua kaj tria personoj de la verboj.

Simile, la rusa, kiu havas nek difinan nek nedifinan artikolon, tamen havas en la adjektivoj kaj substantivoj vastan nombron da formoj, kiuj ne nur diferenciĝas laŭ genro kaj nombro, persono kaj objekto, sed ankaŭ laŭ la uzado de la diversaj finaĵoj, kiuj ne havas limitan funkcion, sed estas uzataj por diversaj celoj.

Ĉe rusaj substantivoj la finaĵo -a, ekzemple, estas singulara virgenra akuzativo, sed ankaŭ singulara neŭtra kaj vira genitivo, plurala neŭtra, sed ankaŭ kelkfoje vira; krome ĝi estas la plej ofta singulara ina nominativo.

La finaĵo -u indikas la inan singularan akuzativon. Krome ĝi indikas la singularan viran kaj neŭtran dativon. Ĉe unusilabaj viraj substantivoj ĝi indikas lokativon aŭ partitivon. Ĉe certaj viraj substantivoj ĝi kongruas kun la inaj substantivoj. Ĉe verboj ĝi indikas la singularan unuan personon.

Simile komplike, se ne eĉ pli, estas ĉe la adjektivoj.

Ankaŭ la angla ne prezentas pli pozitivan bildon, nek pli unuecan. La finaĵo -s estas multe pli uzata por diversaj celoj ol la Esperanta –n:
- pluralo de substantivoj
- genitivo de propraj nomoj kaj de substantivoj singularaj kaj pluralaj kun apostrofo jen antaŭ, jen malantaŭ la morfemo
- adverboj kaj derivitaj prepozicioj
- 3-a persono singulara de verboj

Supraĵa kalkulo montras malavantaĝan proporcion de ĉ. 11:1 por la germana, 28:1 por la rusa kaj eĉ ankoraŭ 8:1 por la angla.

Tiuj “poliglotaj” spertoj igas min preferi la unumorfeman Esperanto-akuzativon.

Tio, konfesinde, ne solvas la problemon de la multaj funkcioj de la akuzativo en la hindeŭropdevena Esperanto, sed ĝi klarigas ilin kaj helpas al nehindeŭroplingvanoj kompreni la lingvostrukturon kaj apliki ĝin.

Povas esti ke la kreo de novaj prepozitivaj kompozitoj estas solvo por nehindeŭropaj lingvouzantoj, sed ili signifas komplikigon por aliaj lingvanoj, kaj tial ne facile akceptiĝas.
]]> Fri, 06 Apr 2012 22:21:35 +0000 <![CDATA[Metiejo → Kiel esprimi refleksivan agon?]]> La prefikso 'meg' iom konfuzas min, sed mi ellegas la radikon szép.[i]”
- - - - -

'meg' indikas subitecon, finfaron:
meglátta azt = li/ŝi ekvidis tion
megtanulta az eszperantót = li/ŝi finlernis Esperanton

/”(Ő) megszépítetté vált”/
”[i]Eĉ se tiu formo ne estas uzata, ĉu temas pri participo? : megszépítetté”
- - - - -
Jes, temas pri faktitivo kaj participo.

”Laŭ miaj scioj, 'magát' enhavas la sencon “sin mem”, ĉu ne akuzative? (ago-rezulto)”
- - - - -
Jes, finiĝo '-t' indikas ankaǔ rektan objekton.

/”(Ő) meg van gyógyulva” = ”Li/ŝi estas resaniginta/resanigita”/
”Dependas, do, de la kunteksto. Mi konstatas ke enestas la verbo “van” (estas).”
- - - - -
Ne nepre necesas scii, kiel okazis ekz. resaniĝo. Tian formon oni uzas precipe tiukaze, kiam ne estas necese aǔ grave scii antaǔaĵon de rezulto.
Indas priatenti verbon 'van' (esti). Ĝi foje indikas ekziston, foje posedon. Simile ankaǔ en E-o oni evitu uzi verbon 'esti' kiam verboj 'ekzisti', 'trovitiĝi' estas pli konvenaj.

”Mirige mirinda, tiu duobla uzo de “ig”, ebla en aglutinaj lingvoj, sed principe ne en Esperanto.”
- - - - -
Temas pri faktitivo kaze de transitiva verbo. Ankaǔ en E-o tio povas okazi:

I) kaze de transitiva verbo:
a) ”Maria ŝanĝis sian frizaĵon.” - ŝi mem faris tion.
b) ”Maria ŝanĝigis sian frizaĵon.” - ŝi realigis tion helpe de iu frizisto.

II) kaze de netransitiva verbo (ekz. 'sani' ):
a) ”Maria resanigis sin.” - ŝi mem faris tion.
b) ”Maria resanigigis sin.” - ŝi realigis tion ekz. helpe de kuracisto.]]> Fri, 06 Apr 2012 09:24:25 +0000 <![CDATA[Metiejo → Kunverkota testo: Paskaj kutimoj en Pollando]]> Pasko en Pollando el la sekcio Instrumaterialoj.
Sube ni atendas proponojn por aŭdkomprena testo. Eĉ unuopaj demandoj bonvenas.
El la proponoj ni produktas teston kies enpaĝigitan version ricevos nur la kontribuintoj.

Belajn festotagojn, amike, Katalin]]> Thu, 05 Apr 2012 11:33:38 +0000 <![CDATA[Tipaj lingvaj eraroj → Falsaj amikoj - interlingvaj interferoj]]> Ĝi estas pristudenda, analizenda materialo, kies enpaĝigitan version mi eĉ alkroĉas suben.
Jen al ligo al la reto: http://eo.wikipedia.org/wiki/Listo_de_falsaj_amikoj]]> Thu, 05 Apr 2012 10:58:22 +0000 <![CDATA[Metiejo → Kiel esprimi refleksivan agon?]]> laszlo
afiŝita je 2012-03-20 21:08:07
”Megszépültem”/”Szépé váltam” == ”Mi beliĝis”/”Mi iĝis bela”
”Megszépítettem magam” = ”Mi beligis min”
”Megszépített lettem” = ”Mi iĝis belita” - sed tiu formo en hungara lingvo ne estas uzata.

Refleksivo signifas, ke ago efikas al subjekto. Sed refleksivo ne signifas nur tion, ke ago efikas al subjekto nur pro intenco/volo de subjekto.
Eblas difini du subkategoriojn de refleksivoj: kiam ago efikas al subjekto pro intenco/volo de subjekto, kaj kiam ago efikas al subjekto tiel, ke ne estas konata, aǔ ne gravas aganto.

[i]Dankon, Laszlo, pro la klarigo. Ĝi estas helpa, kvankam ekzemplo en la tria persono kun substantiva subjekto eble estus pli klara, ĉar en la unua kaj dua personoj en la hungara (kaj rusa, hispana kaj turka) la pronoma subjekto estas elipsebla.
Viaj ekzemploj temas pri verbigo de adjektivo. “Beliĝi” signifas, atingi la staton de beleco. Tio ne estas ago, kvankam ĝi povas esti rezulto de ago, ekz. mendo de beligaj servoj. Ĝi ankaŭ povas esti rezulto de biologia evoluo. “Beligi” signifas, estigi la staton de beleco de iu aŭ io, do temas pri ago. Sekve “beliĝi” estas pasiva verbigo kaj “beligi “ estas aktiva verbigo.
Se “mi beliĝis”, tio signias ke iu aŭ io beligis min. “Mi estas beligita”, do estas pasiva traktito.
Se “mi beligas min”, mi aktive kaŭzas mian belecon (supozitan). Tio estas vere refleksiva konstato. La subjekto “mi” estas la aktiva frazero, “min” estas la akuzativa komplemento kiu esprimas la retrorilaton al la nominativa subjekto.
La vorto “*belita” estas kontraŭsistema, ĉar “ita” estas verba fleksiaĵo. Tial mi suspektas ke la (en hungara lingvo ne uzata) frazo ”Megszépített lettem” estus eventuale trafe tradukebla per “”Mi iĝis beligita” aŭ “Mi estas beligita”.

laszlo
afiŝita je 2012-03-21 20:27:34
”(Ő) megszépült” / ”(Ő) Szépé vált” = ”Li/ŝi beliĝis” / ”Li/ŝi iĝis bela”
En supraj modelfrazoj oni ne konas kaǔzon de ago-rezulto.
Kompreneble. Temas pri atingo de stato, supozeble pro biologiaj procezoj.
La prefikso meg iom konfuzas min, sed mi ellegas la radikon szép. La unua frazo estas konjugacia, la dua analiza, kvankam evidente la vorto szépé ŝajne estas deklinaciita.

”(Ő) megszépítetté vált” = ”Li/ŝi iĝis beligita” - neǔzata en hungara lingvo!
En supra modelfrazo iu aǔ io estas kaǔzo de ago-rezulto.
Eĉ se tiu formo ne estas uzata, ĉu temas pri participo? : megszépítetté

”(Ő) megszépítette magát” = ”Li/ŝi beligis sin”
Laŭ miaj scioj, magát enhavas la sencon “sin mem”, ĉu ne akuzative? (ago-rezulto)
En supra modelfrazo subjekto mem estas kaǔzo de ago-rezulto.

”(Ő) meg van gyógyulva” = ”Li/ŝi estas resaniginta/resanigita” - ne eblas scii, ĉu subjekto mem resanigis sin konscie, aǔ ia ekstera faktoro resanigis subjekton.
Dependas, do, de la kunteksto. Mi konstatas ke enestas la verbo “van” (estas). Denove tiu (por mi) mistera “meg”. Kiun funkcion ĝi havas?

”(Ő) meg van gyógyitva” = ”Li/ŝi estas resanigita” - iu resanigis subjekton.
”(Ő) megyógyította magát” = ”Li/ŝi resanigis sin” - subjekto resanigis sin.
”(Ő) meggyógyíttatta magát” = ”Li/ŝi resanigigis sin” - subjekto resanigigis sin (pere de aliulo).
Mirige mirinda, tiu duobla uzo de “ig”, ebla en aglutinaj lingvoj, sed principe ne en Esperanto.

Parantezoj indikas, ke speciala verboformo aludas al subjekto, do personan pronomon eblas ne mencii.

Mi pardonpetas, se mi misinterpretis iujn hungarajn gramatikaĵojn. La turka iom helpas, pro la simila lingvosistemo. Mi konstatas ke la hungara kaj turka donas eblecon esprimi “si(n) mem”, sed ne nur “si(n)”, escepte en la pasivo.
]]> Sun, 01 Apr 2012 22:21:36 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> La prepozicio “al” enhavas jam la nocion de direkto kaj neniam estas uzata lokative.”
- - - - -

Ankaǔ ”-n” por direkto estas neniam uzata lokative, sed nur kune kun vorto kiu indikas lokon (ekz.: en domon, do same kiel prepozicio ”al”: al en domo).

Uzi saman finiĝon ”-n”, kaj por mezuro, kaj por tempopunkto, kaj por direkto, kaj por rekta objekto, kaj por pozicio, ktp., estas grava malhelpo por lingvolernantoj. Tio sperteblas klare kaj unusence en plorinda lingvoscipovo kaze de personoj, kiuj tamen uzas pli lerte anglan lingvon kiel fremdan lingvon (kiu ja havas klare difinitajn regulojn), ol E-on, kiun nur poliglotoj kapablas pli-malpli normale uzi.
Ĉiujn pluajn funkciojn de finiĝo ”-n”, krom direkto, necesas anstataǔigi per alternativaj metodoj.
Se tio ne okazos baldaǔ, tiukaze E-o restos daǔre hobia planlingvo por poliglotoj, kaj nefinlernebla planlingvo por nepoliglotoj, kaj tiel ĝi neeviteble formortos.

"Tio estas la diferenco inter abstrakta 'racio' kaj 'situacia kunteksto'”.
- - - - -

Racie eblas sinesprimi ankaǔ per prepozicia indikilo de direkto:
“Kamparaj gejunuloj iras al en urbo por trovi laboron.” - Ili klopodas trovi laboron ene de urbo, sed ne survoje al urbo. :-)

“Tiuj kamparanoj iras al urbo por vendi siajn varojn.” - citaĵo de vi: '(Ili iras en direkto al la urbo, sed ne nepre devas iri en la urbon, sed eventuale sufiĉas atingi antaŭurbajn regionojn)'.]]> Sat, 31 Mar 2012 19:22:48 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> afiŝita je 2012-03-30 19:28:12
”PS: aliaflanke necesas konstati ke sur la tablon = al pozicio sur la tablo, al sur la tablo” validigas elipson: al (pozicio) sur la tablo.”
- - - - -

Se ”al sur tablo” estas elipsa formo de ”al pozicio sur tablo”, tiukaze ”sur tablon” estas neniondiranta formo por ”al pozicio sur tablo”.

La akuzativo de direkto estas heredaĵo el la fontlingvoj, specife la germana kaj la slavaj lingvoj, en kiuj ĝi estas ankoraŭ devige kaj tre produktive uzata. Tio estas Esperanto “kia ĝi estas”.

La prepozicio “al” enhavas jam la nocion de direkto kaj neniam estas uzata lokative.

Prepozicioj kun lokativa signifo ankaŭ havas laŭcirkonstance alternativan direktan signifon. Per la akuzativo de direkto la ĝenerale multsilabaj frazoj de Esperanto almenaŭ ne ricevas aldonan silabon per prepozitiva duobligo. Tio tamen okazus, ĉu ni decidiĝus por “al sur”, ĉu por “sur al”. Tio ne estas “neniondira”.

Mia kompromisa koncedo pri prepozitiva solvo, malgraŭ la plilongigo de frazoj, baziĝas sur la konstato ke en “sur al” la prepozicio “al” neŭtraligas la akuzativon de “sur”. Post “al” ne plu bezoniĝas akuzativo, kaj “al” ĝis nun ankoraŭ ne estas akuzativigebla. Tamen mi preferas la solvon per pli mallongaj frazoj.

Ĉu finiĝo ”-n” estas ĉikaze samsenca al prepozicio ”al” ? - se jes, kio estas diferenco inter sur tablon kaj al sur tablo?
Kiel supre konstatite, “al” estas nur prepozitiva, “sur” estas prepozitiva aŭ direkta. La direkta prepozicio postulas akuzativon de direkto, ankaŭ en la kompozito “al sur”. Sekve sur tablon kongruas kun la lingvosistemo, kontraŭe al al sur tablo.

---

Kiu estas pli racia formo el tiuj subaj:
ĉu:
a) iri al urbo
aǔ:
b) iri urben
?

Mian sintenon pri “racio” mi jam esprimis: ĝi estas tro relativa kaj lingvodependa.

“Kamparaj gejunuloj iras al urbo por trovi laboron.”
“Tiuj kamparanoj iras urben por vendi siajn varojn.” (Ili iras en direkto al la urbo, sed ne nepre devas iri en la urbon, sed eventuale sufiĉas atingi antaŭurbajn regionojn).
Tio estas la diferenco inter abstrakta “racio” kaj “situacia kunteksto”.
]]> Fri, 30 Mar 2012 22:40:52 +0000 <![CDATA[Metiejo → Lingva evoluado]]> PS: aliaflanke necesas konstati ke sur la tablon = al pozicio sur la tablo, al sur la tablo”
validigas elipson: al (pozicio) sur la tablo.”
- - - - -

Se ”al sur tablo” estas elipsa formo de ”al pozicio sur tablo”, tiukaze ”sur tablon” estas neniondiranta formo por ”al pozicio sur tablo”.

Kiu estas pli racia formo el tiuj subaj:
ĉu:
a) iri al urbo
aǔ:
b) iri urben
?

Ĉu finiĝo ”-n” estas ĉikaze samsenca al prepozicio ”al” ? - se jes, kio estas diferenco inter sur tablon kaj al sur tablo?]]> Fri, 30 Mar 2012 19:28:12 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Fri, 30 Mar 2012 18:56:54 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Fri, 30 Mar 2012 15:35:45 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Fri, 30 Mar 2012 12:44:51 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Fri, 30 Mar 2012 10:59:05 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Fri, 30 Mar 2012 08:01:49 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Fri, 30 Mar 2012 07:41:14 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Ulrich Lins]]> Fri, 30 Mar 2012 07:03:05 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Fri, 30 Mar 2012 06:32:00 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Antaŭ nelonge vi skribis: "Mi respondos poste, eble eĉ morgaŭ." Via respondo ne venis, ne plu venos... Mi vere kredis, ke vi resaniĝos, eĉ pri via doloro vi scipovis rakonti kun ŝerca distanco. Nun vi ne plu suferas, nur ni malĝojas. Ripozu en paco, kara Amiko!

Ankaŭ mi volas sincere kondolenci la familion de Josi, precipe Ŝauli-n, kiu lastatempe estis peranto inter Josi kaj lia amikaro.]]> Fri, 30 Mar 2012 02:59:07 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Mi persone konis lin. Tre afabla persono kiu per siaj ŝercoj ofte instruaj ĉiam ridigis nin. Li volis feliĉigi ĉiujn.
Miajn kondolecojn al la familianoj.

Ripozu pace.]]> Fri, 30 Mar 2012 01:21:37 +0000 <![CDATA[Novaĵoj kaj anoncoj de la membroj → Memore al Josef Ŝemer]]> Ni ne plu renkontos lin dum la universalaj kongresoj, ne plu legos liajn ĉiam ridigajn judajn ŝercojn kaj ne ridas kune dum longaj promenadoj kaj ekskursoj.
Josi en januaro havis greftadon en la osta medolo kaj komence de marto, reveninte el la hospitalo kvankam li estis laca tamen esperplena pri baldaŭa venko kontraŭ la malsano.
Ne li venkis. Multaj el ni perdis tre bonan amikon, la movado veran esperantiston. Ripozu en paco, kara Josi.
Katalin]]> Fri, 30 Mar 2012 00:34:38 +0000 <![CDATA[Metiejo → Atentu pri kiel vi uzas la prepozicion ”de”!]]> propaganda.”
- - - - -
Jes, problemo temas pri propagando. Se mense handikapaj, sed tamen ”decidrajtaj” 'eminentuloj' deklaras, ke E-o ne bezonas klarajn, unusencajn regulojn, tiukaze E-o iĝas mortkondamnita planlingvo.]]> Wed, 28 Mar 2012 20:57:00 +0000 <![CDATA[Metiejo → Atentu pri kiel vi uzas la prepozicion ”de”!]]> La alproprigo de lingvo estas preskaŭ neniam “normala”, precipe en Esperanto, ĉar ekzistas tro malmulte da denaskaj Esperantlingvanoj,”
- - - - -

Esperanto ne bezonas denaskajn lingvouzantojn.
Do, jen genia argumento por konvinki la naciajn edukministeriojn enkonduki Esperanton! Diru al la germana, hungara, franca, rumana edukministerioj, ke ili ne bezonas germanojn, hungarojn, francojn aŭ rumanojn por establi la etalonan lingvon de sia nacio. Ili diras ja “Dankegon pro tiu bonega argumento kontraŭ planlingvoj, precipe Esperanto! Ni tuj uzos ĝin por respondi al ĉiu aspiro tiucela.” Niaj aktoj abundas je tiaj respondoj.

Etalona lingvo estiĝas el kultura fono sub influo de denaskaj lingvouzantoj, administraj unuecigoj, amaskomunika uzado, populara evoluigo kaj la konstanta kontrolado kaj perioda dokumentado de la lingvo. La individua proporcia efiko de tiuj kontribuantoj varias de lingvo al lingvo.

Esperanto bezonas tiujn regulojn, kiuj mankas.
Ĉi tie vi memkompreneble pravas.

Eĉ mi povus krei tiujn necesajn regulojn, se ortodoksaj 'eminentuloj' ne kontraǔstarus al ĉio, kio estas saĝa afero.

Ĉiu Esperanto-uzanto povas proponi regulojn. Se ili estas bone kompreneblaj kaj facile aplikeblaj, la lingvouzantoj ilin akceptos kaj utiligos. La problemo estas propaganda. Trovinte medion, en kiu oni povas proponi siajn regulojn, oni ja malŝparas fortojn kaj reputacion, konstante ripetante la jam faritajn kritikojn kaj tiel forprenante la atenton de la propono mem.

[i]Ni partoprenas ĉi tie en internacia forumo, determinitaj de niaj “patrinaj” lingvoj (etalonaj kaj dialektaj), la de ni lernitaj fremdaj lingvoj kaj niaj sociaj cirkonstancoj. El tio sekvas ke la terminoj “saĝo”, “racio”, “logiko” havas tre nebulan sencon. Necesus dum la diskutado konstati la gradon de konsenco inter la argumentantoj pri tiuj terminoj.

Ni prefere prezentu nudajn argumentojn kaj ideojn, atendu la reagojn kaj respondu subjektive kaj ne polemike.
[/i]]]> Tue, 27 Mar 2012 22:00:28 +0000 <![CDATA[Metiejo → Atentu pri kiel vi uzas la prepozicion ”de”!]]> ”La alproprigo de lingvo estas preskaŭ neniam “normala”, precipe en Esperanto, ĉar ekzistas tro malmulte da denaskaj Esperantlingvanoj,”
- - - - -

Esperanto ne bezonas denaskajn lingvouzantojn. Esperanto bezonas tiujn regulojn, kiuj mankas. Eĉ mi povus krei tiujn necesajn regulojn, se ortodoksaj 'eminentuloj' ne kontraǔstarus al ĉio, kio estas saĝa afero.]]> Tue, 27 Mar 2012 18:59:59 +0000 <![CDATA[Metiejo → Kiel esprimi refleksivan agon?]]> Mon, 26 Mar 2012 21:57:51 +0000 <![CDATA[Metiejo → Atentu pri kiel vi uzas la prepozicion ”de”!]]>
Jen kial plimulto de lingvouzantoj, ĉefe nepoliglotoj, neniam kapablas normale alproprigi Esperanton.
Ekskludante 'nenion antaǔan' signifas tion, ke estiĝas kaoso pri etalona lingvaĵo, kaj nepoliglotaj lingvolernantoj konfuziĝas pri ĝusta lingvouzo, restante 'eternaj komencantoj'.

La alproprigo de lingvo estas preskaŭ neniam “normala”, precipe en Esperanto, ĉar ekzistas tro malmulte da denaskaj Esperantlingvanoj, kiuj peras al siaj infanoj laŭ la “patrina” aŭ “gepatra” metodo la bazajn leksikon kaj lingvosistemon.
Lerneja instruado de fremda lingvo povas nur iom imiti tiun metodon (induktan), kaj la didaktiko kaj metodiko dum multaj jardekoj (ankaŭ en Esperantujo) estas konstante kontrolata kaj adaptata (v. KER).
Ekde la deka vivjaro (aŭ eĉ pli frue) la kapablo plenumi la nekonsciajn deduktojn pri la lingvosistemo malkreskas. Tiuj, kiuj ne perdis tiun kapablon, ofte estas rigardataj kiel lingvaj geniuloj (aŭ fanfaronuloj). Ĉiu post tiu aĝo eklernata lingvo estas kaj restas fremda lingvo.
Perfekta rego de tia lingvo estas ege malfacile atingebla. Tial la lingvolernado estas ĉiam “nenormala”
Laŭ mia persona instruista sperto, poliglotoj ne ĉiam havas avantaĝon de siaj scioj, precipe se ili perdiĝas en gramatiko kaj malemfazas la signifon de komunikaj kapabloj. Mi spertis ke eĉ ŝtate ekzamenitaj instruistoj ne kuraĝis uzi la lingvon parole, dum lernintoj kaj laboristoj el la plej modestaj sociaj cirkonstancoj devis por ili interpreti kaj traduki, aŭ tutsimple kun mil gramatikaj kaj idiomaĵaj eraroj tamen sukcesis komuniki.
En la instruado al komencantoj ofte okazas la eraro ke, dum ekzerco kun komunikiga celo la instruanto interrompas por korekti gramatikan eraron, kiu ne estus endanĝeriginta la komprenon.
La homo estas biologie lingva estaĵo, povas kompreni, uzi, eĉ krei lingvojn. La homo estas ankaŭ esence poliglota. En preskaŭ ĉiu familio estas reprezentantoj de pluraj dialektoj aŭ akĉentoj. En ĉiu lando, kie la nacia lingvo ne estas unu el la t. n. “mondlingvoj”, unulingveco estas, se ne mito, do tamen komunika kripligo. Multaj (precipe malgrandaj) landoj havas neneglekteblajn lingvajn minoritatojn kaj tie regas salutinda plurlingveco – escepte se tion malhelpas etna diskriminacio.
Ĝuste la Esperantistoj ege malofte estas “unulingvuloj”. Tial ili estas komprenemaj pri la neklaraj reguloj de la gramatiko, sed ege ĝojas pri la morfologia simpleco de Esperanto.
Ekzistas celo de la fremdlingva instruado, kiu postulas komprenemon pri kaj akcepton de la alieco de etnoj kaj ties lingvoj.
Ankaŭ “etalonaj” formoj de unuopaj lingvoj estas evoluemaj entoj kaj devas esti konstante observatoj kaj dokumentataj. Ili estas afero, pri kiu okupiĝu instruistoj kaj –antoj, sed pri kiu ili ne afliktu lernantojn de la KER-ŝtupoj A ĝis B1.
“Ĝusta lingvouzo” estas en ĉiu lingvo konstante diskutata afero. Kaoso estas relativa.
“Eternaj komencantoj” estas rezulto, jen de la instrumetodo, jen de iliaj propraj inerteco kaj hobiemo. Laŭ miaj spertoj nur malmultaj lernantoj strebas al perfekteco aŭ “plena posedo” kaj ofte nur amuziĝas pri la “perfektemuloj”, precipe se ili sukcesas interkomunikiĝi per Esperanto en internacia medio.

Laŭ mia opinio la temo “etalona lingvo” estas aparta fadeno, al kiu apartenu subfadenoj pri “lingva evoluo” kaj “lingva evoluigo”.]]> Sun, 25 Mar 2012 22:23:53 +0000 <![CDATA[Metiejo → Atentu pri kiel vi uzas la prepozicion ”de”!]]> ”La leksikologoj kaj gramatikistoj observas kaj dokumentas tion, tamen eskludante nenion antaŭan, kiel en ĉiuj lingvoj.”
- - - - -

Jen kial plimulto de lingvouzantoj, ĉefe nepoliglotoj, neniam kapablas normale alproprigi Esperanton.
Ekskludante 'nenion antaǔan' signifas tion, ke estiĝas kaoso pri etalona lingvaĵo, kaj nepoliglotaj lingvolernantoj konfuziĝas pri ĝusta lingvouzo, restante 'eternaj komencantoj'.]]> Sat, 24 Mar 2012 17:33:17 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]>
rosemarie skribis:
En Avinjono (Francio) okazos sesio pri la Tutmonda skriba ekzameno. La direktoro de la Kultura Socia Centro akceptis tre afable esti la protektanto de la ekzameno, ricevi la testojn, malfermi kaj fermi la sesion,kontroli, ke ĉio bone okazos.Gratulojn, Rosemarie.]]> Fri, 23 Mar 2012 21:04:55 +0000 <![CDATA[Ekzamenoj → TUTMONDA SKRIBA Ekzameno (9a de junio 2012)]]> Fri, 23 Mar 2012 20:48:57 +0000 <![CDATA[Metiejo → Kiel esprimi refleksivan agon?]]> En supraj modelfrazoj oni ne konas kaǔzon de ago-rezulto.

”(Ő) megszépítetté vált” = ”Li/ŝi iĝis beligita” - neuzata en hungara lingvo!
En supra modelfrazo iu aǔ io estas kaǔzo de ago-rezulto.

”(Ő) megszépítette magát” = ”Li/ŝi beligis sin”
En supra modelfrazo subjekto mem estas kaǔzo de ago-rezulto.

”(Ő) meg van gyógyulva” = ”Li/ŝi estas resaniginta/resanigita” - ne eblas scii, ĉu subjekto mem resanigis sin konscie, aǔ ia ekstera faktoro resanigis subjekton.
”(Ő) meg van gyógyitva” = ”Li/ŝi estas resanigita” - iu resanigis subjekton.
”(Ő) megyógyította magát” = ”Li/ŝi resanigis sin” - subjekto resanigis sin.
”(Ő) meggyógyíttatta magát” = ”Li/ŝi resanigigis sin” - subjekto resanigigis sin (pere de aliulo).

Parantezoj indikas, ke speciala verboformo aludas al subjekto, do personan pronomon eblas ne mencii.]]> Wed, 21 Mar 2012 20:27:34 +0000 <![CDATA[Sumoo-grupo de edukado.net → Kiuj aliĝas al la lego-kampanjo?]]> Mi tute ne pensas, ke mi nepre devus gajni en tiu luktado, mi ĝojas, ke finfine pro sumoo mi eklegis la libron kiu dum jardekoj kuŝis en la breto inter la "legindaj" :-)]]> Wed, 21 Mar 2012 08:42:08 +0000